I SAB/Wa 1168/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. K. pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1765/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, że możliwe jest przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Skarżąca zaznaczyła, że wyznaczane w kolejnych pismach terminy załatwienia sprawy nie zostały przez organ dotrzymane. Do chwili obecnej stosowna decyzja nie została wydana. Wskazała ponadto, że pismem z dnia [...] maja 2016 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zarzuciła, że Prezydent [...] rażąco narusza art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - powoływanej dalej jako "K.p.a." W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", oraz że pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] jest uzasadniona. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że sprawa z wniosku z dnia 7 września 2006 r., uzupełnionego pismem z dnia 5 maja 2008 r., o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za w/w nieruchomość [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1765/10. Oceniając, czy Prezydent [...] prowadzi przewlekle postępowanie Sąd wziął pod uwagę stan sprawy po wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., mocą którego uznano, że wniosek o przyznanie odszkodowania z dnia [...] września 2006 r., uzupełniony pismem z dnia 5 maja 2008 r., powinien zostać rozpoznany merytorycznie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. Akta opisanej wyżej nieruchomości wraz z kserokopią prawomocnego wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. zostały doręczone do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 24 sierpnia 2011 r. Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, po wpłynięciu przedmiotowych akt do urzędu, pierwsze czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, podjęte zostały przez organ dopiero w dniu 24 kwietnia 2012 r. (pismo skierowane do Delegatury Biura Geodezji i Katastru [...]). Po uzyskaniu odpowiedzi na powyższe pismo, co miało miejsce w dniu [...] maja 2012 r., Prezydent [...] ograniczył swoje działania do wystosowania pism z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] marca 2014 r. informujących o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowych, kolejnych terminów jej załatwienia (odpowiednio do 31 lipca 2013 r., a następnie do 31 lipca 2014 r.). Wyznaczane w powyższych pismach kolejne terminy załatwienia sprawy nie zostały przez organ dotrzymane. Czynności w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero po wniesieniu przez K. K. skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania i jak wynika z akt sprawy ograniczyły się one do wystosowania kolejnego pisma z dnia 29 czerwca 2016 r. informującego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia do dnia 31 grudnia 2016 r. Okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a. Jak wskazano czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były w istocie jedynie w kwietniu 2012 r. Za czynności zmierzające do zakończenia sprawy nie można bowiem uznać wystosowania pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Zaznaczyć przy tym trzeba, że podawane w powyższych pismach przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. duża ilość spraw z zakresu odszkodowań, konieczność zlecenia wykonania operatu szacunkowego oraz duża ilość spraw oczekujących na zlecenie takiego operatu, nie usprawiedliwiają przewlekłości postępowania. Zwłaszcza, w świetle przedstawionej wyżej analizy, z której wynika, że wyznaczone kolejne terminy rozpoznania sprawy nie zostały przez organ zachowane (do dnia rozprawy przedmiotowa sprawa nie została załatwiona), a organ od kwietnia 2012 r. nie podejmował w sprawie działań prowadzących do jej zakończenia. Sąd uznał jednocześnie, że wobec niepodejmowania przez Prezydenta [...] przez ponad cztery lata czynności mających na celu wydanie stosownego rozstrzygnięcia, przewlekłe prowadzenie postępowania nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.