I SAB/Wa 117/19

Dnia 22 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 22 maja 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1967 r. nr [...], dotyczącej działek gruntu położonych w W., o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...] Dzielnicy [...], w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] m2, stanowiącego byłą własność L. W., w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się przewlekłości, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz R. F. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 lutego 2019 r. R. F. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej jako organ) w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1967 r. nr [...], dotyczącej działek gruntu położonych w W., o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...] Dzielnicy [...], w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] m2, stanowiącego byłą własność L. W.. Skarżący wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji został złożony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało się za niewłaściwe i przekazało sprawę do Wojewody [...], który także uznał się za niewłaściwego do rozpoznania sprawy i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. przekazał sprawę Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju. Pomimo zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, dotychczas w sprawie nie została wydana decyzja. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. pełnomocnik w imieniu skarżącej wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przewlekłym prowadzeniu sprawy. Ostatnim pismem w sprawie była informacja organu z dnia [...] lipca 2017 r. o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2017 r. Termin ten nie został dotrzymany. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty doręczenia akt sprawy organowi; 2. zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiot niniejszej sprawy wymagał dokonania szczegółowej analizy akt sprawy, zaś opóźnienie w jej rozpoznaniu wynikło ponadto z reorganizacji Ministerstwa oraz bardzo dużej ilości prowadzonych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu (52 § 1 i 2 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie skarżąca wyczerpała tok instancyjny, poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa przy piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. – w trybie obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. Uprawniało to do wystąpienia ze skargą na bezczynność do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skargę należało zakwalifikować jako skargę na przewlekłość postępowania z uwagi na podniesione w niej zarzuty i tok postępowania przed organem. Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "K.p.a.") organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Analiza akt sprawy wskazuje, że w okresie od daty wniesienia wniosku i usunięcia jego braków formalnych, co nastąpiło pismem z [...] października 2015 r. organ dopiero pismem z 27 stycznia 2017 r. rozpoczął czynności w sprawie. W tym piśmie poinformował strony o przewidywanym terminie wydania decyzji na [...] kwietnia 2017 r. Terminu tego nie dotrzymał, o czym świadczy pismo z [...] lipca 2017 r. – zawiadomienie o braku możliwości zakończenia przedmiotowego postępowania w ustawowym terminie z uwagi na konieczność szczegółowej analizy zebranej dokumentacji, ze wskazaniem prawdopodobnej daty rozstrzygnięcia na dzień [...] listopada 2017 r. /zwrócenie się do pełnomocnika o nadesłanie postanowień o stwierdzenie praw do spadku/. Zatem na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu, termin ten jest wystarczający do załatwienia sprawy. Przepis art. 149 § 1a P.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Sąd uznał, że w sprawie zaistniała przewlekłość o rażącym charakterze. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Oceniając zachowanie organu należy stwierdzić, że nie on dotrzymał wyznaczonego przez siebie terminu załatwienia sprawy a następnie przez ponad półtora roku nie podejmował żadnych czynności w sprawie ani nie informował strony o przyczynach jej niezałatwienia. Taki sposób działania organu godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), i prowadzi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), co stanowi podstawę do uznania, że organ w sposób rażący naruszył podstawowe przepisy postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.119 pkt 4 w zw. ze 120, 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 poz. 1804). Na koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz 480 zł zasądzone tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.