I SAB/Wa 119/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie gruntu zajętego pod drogę publiczną 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie nabycia przez Gminę O. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] położone w gminie O. - w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. G. w dniu 28 listopada 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji o stwierdzenie nabycia przez Gminę O. prawa własności nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w obrębie [...], Gmina O. (części działek ewidencyjnych nr [...]), zajętej pod drogę publiczną ul. [...]. W treści skargi dokładnie przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Wyjaśnił, że [...] lutego 2005 r. został złożony wniosek w sprawie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia przez gminę O. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną [...]. Przez cały 2006 r. skarżący nie otrzymał żadnych informacji na temat tego postępowania. W dniu 25 lipca 2007 r. otrzymał jedynie pismo od Zastępcy Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., w którym stwierdzono, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nastąpi do dnia 31 grudnia 2007 r. Skarżący podkreślił przy tym, że organ wojewódzki nie dochował jednak wskazanego przez siebie terminu i nadal pozostaje w sprawie bezczynny. W tej sytuacji A. G. wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania przedmiotowej decyzji w terminie 30 dni od daty wydania wyroku i dodatkowo o zobowiązanie Wojewody [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podniósł, że zebranie dowodów niezbędnych do rozpoznania przedmiotowej sprawy wymaga aktywności ze strony skarżącego oraz Urzędu Miasta i Gminy O., polegającej na złożeniu dokumentów potrzebnych do ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Podkreślił, że wielokrotnie występował do Burmistrza Miasta i Gminy O. o zlecenie wykonania właściwej mapy prawnej wskazującej, jaka część gruntu stanowiącego własność A. G. była zajęta pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z pismem Urzędu Miasta i Gminy O. z [...] października 2005 r. wykonanie tego dokumentu miało być zlecone w 2006 r., jednak do chwili obecnej nie wpłynęła do organu dokumentacja wydzielająca grunt zajęty pod drogę według stanu na powyżej wskazaną datę. Wojewoda wniósł jednak o odrzucenie skargi wskazując, że jest ona niedopuszczalna, gdyż skarżący nie złożył zażalenia do Ministra Infrastruktury na bezczynność organu, a tym samym nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 kpa. Wobec stwierdzenia organu o niewyczerpaniu przez A. G. trybu dotyczącego wniesienia skargi na bezczynność, Sąd pismem z 20 lipca 2009 r. zwrócił się do skarżącego o podanie, czy występował w przedmiotowej sprawie, w trybie art. 37 kpa, do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Wojewody [...]. W piśmie z dnia 24 lipca 2009 r. skarżący poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 37 kpa zwrócił się za pośrednictwem Wojewody [...] do Ministra do spraw Administracji Publicznej o wyznaczenie Wojewodzie dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Na potwierdzenie tego faktu załączył kopię pisma z dnia [...] kwietnia 2008 r., w treści którego powołując się na art. 37 kpa wnosił jak wyżej. Stosownie do umieszczonej na tym piśmie prezentaty wpłynęło ono do Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] kwietnia 2008 r. (k-33 akt sądowych). Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że A. G. w dniu [...] sierpnia 2004 r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w O. z wnioskiem o wypłacenie odszkodowania za [...] m2 gruntu zajętego pod [...] drogi [...]. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania Staroście Powiatu [...], który postanowieniem z [...] grudnia 2004 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego do dnia doręczenia Staroście Powiatu [...] ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę O. prawa własności wskazanej nieruchomości. Ponadto w dniu [...] lutego 2005 r. Starosta wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nabycia przez Gminę O. z mocy prawa własności wskazanej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną [...], gdyż zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości o których mowa jest ostateczna decyzja Wojewody. Ustalenie przez Starostę odszkodowania za przejętą nieruchomość może natomiast nastąpić dopiero po wydaniu w/w decyzji i nadaniu jej klauzuli ostateczności. W aktach sprawy znajduje się również pismo Wojewody [...] z 25 lipca 2005 r. informujące skarżącego, że sprawa zostanie rozpoznana w terminie 1 miesiąca od zgromadzenia całości dokumentacji, pismo A. G. z 21 stycznia 2007 r. zatytułowane "skarga", w którym wskazał on na przewlekłość Wojewody w prowadzeniu postępowania administracyjnego, pismo skarżącego z 19 czerwca 2007 r., w którym ponownie sygnalizował przewlekłość postępowania Wojewody oraz odpowiedź Wojewody [...] z 25 lipca 2007 r., w której organ zobowiązał się do załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, Sąd badał jedynie zasadność postawionego w złożonej skardze zarzutu dotyczącego bezczynności Wojewody [...], a nie oceniał działania (bądź braku działań) odpowiedzialnego pracownika Urzędu Wojewódzkiego zajmującego się daną sprawą. Pracownik ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków służbowych w sposób i na zasadach określonych w przepisach prawa urzędniczego i innych aktach normujących obowiązki pracownika, aktach mianowania czy umowach o pracę. Wobec czego wniosek skarżącego o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego przewlekłości postępowania, jako niepodlegający kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mógł być przez Sąd rozpatrywany. Wskazać jedynie należy w tej sytuacji, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 kpa pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa. Stronie zaś przysługuje zgodnie z treścią art. 227 kpa prawo złożenia skargi do właściwego organu, którym w tym wypadku jest Wojewoda [...], której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przechodząc do rozpatrzenia zasadności złożonej przez A. G. skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub decyzji o umorzeniu postępowania. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). W ocenie Sądu orzekającego z analizy nadesłanych akt administracyjnych sprawy bezsprzecznie wynika, że Wojewoda [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Skarżący w latach 2005-2009 kolejnymi pismami zwracał się do Wojewody o wydanie decyzji dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę O. prawa własności nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w obrębie [...], Gmina O. zajętej pod drogę publiczną ul. [...]. Pomimo wielokrotnych wystąpień skarżącego oraz wyznaczenia przez organ ostatecznie terminu rozpatrzenia sprawy na dzień 31 grudnia 2007 r., postępowanie w sprawie prowadzone od 2005 r. do dziś nie zostało zakończone. Wojewoda podejmował czynności w postępowaniu cyklicznie, w dość znacznych odstępach czasowych i z reguły jako reakcje na pisma i skargi składane przez A. G. Z treści pism organu wynika, że zwracając się o uzupełnienie materiału dowodowego niedokładnie zapoznał się z całością akt, bowiem do tego samego urzędu zwracał się kilka razy o nadesłanie coraz to innych brakujących dokumentów, co istotnie przedłuża prowadzenie postępowania administracyjnego i stoi w sprzeczności z zawartą w art. 12 kpa zasadą szybkości. W aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji z czynności organu, które podejmowałby na przestrzeni 2006 r. oraz 2008 r. Wnioskować z tego można, że w ciągu tych dwóch lat Wojewoda nie podjął żadnych działań zmierzających do rozpatrzenia złożonego w 2005 r. wniosku. Potwierdza to skarżący wskazując, że w 2006 r. nie otrzymał jakiejkolwiek informacji na temat toczącego się postępowania administracyjnego. Ponadto za całkowicie chybiony i niezgodny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym uznać należy zarzut Wojewody zawarty w odpowiedzi na złożoną skargę, że to brak odpowiednich (wnioskowanych przez organ) działań ze strony Urzędu Miasta i Gminy O. do 2009 r. jest powodem niemożliwości rozpatrzenia przez Wojewodę złożonego 4 lata temu wniosku. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem nadesłana przez Starostwo Powiatu [...], już przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2007 r., kopia mapy zasadniczej, kopia mapy ewidencyjnej i kopia mapy z opracowania geodezyjnego dla przedmiotowych działek ewidencyjnych nr [...], na której jest uwidoczniony przebieg drogi ul. [...]. Do materiałów tych załączony jest również "Wykaz powierzchni", z którego wynika jaka powierzchnia działki nr [...] została zajęta pod tę drogę. Od [...] sierpnia 2005 r. w aktach sprawy znajduje się kopia uchwały Rady Narodowej Miasta W. nr [...] wraz z wykazem dróg [...] w części dotyczącej [...], a od dnia 2 kwietnia 2007 r. wypisy z rejestru gruntów dla przedmiotowych działek nr [...] stanowiących część ulicy [...]. Mimo, że ostatnie z wymienionych dokumentów (mapy) wpłynęły do Wojewody w dniu 3 września 2007 r. (zgodnie z prezentatą na piśmie) Wojewoda przez ponad 2 lata nie podjął w sprawie żadnych działań, nie dokonał nawet analizy posiadanych materiałów w celu przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Niezasadny jest również postawiony przez Wojewodę [...] w odpowiedzi na skargę zarzut niewykorzystania prze skarżącego trybu zażaleniowego. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego, w dniu [...] kwietnia 2008 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło złożone za pośrednictwem tego organu zażalenie w trybie art. 37 kpa na przewlekłość Wojewody [...], adresowane do Ministra do spraw Administracji Publicznej. Wskazanie przez skarżącego błędnego adresata tego zażalenia nie ma żadnego wpływu na jego załatwienie, w sytuacji gdy zostało złożone za pośrednictwem właściwego organu, a z jego treści jednoznacznie wynika żądanie wnioskodawcy. Natomiast brak wiedzy Wojewody [...] o piśmie, które za jego pośrednictwem winno już dawno być przesłane do właściwego Ministra, potwierdza tylko zasadność postawionych w skardze zarzutów. W tej sytuacji nie ma żadnych wątpliwości, że skarga na bezczynność Wojewody [...] jest całkowicie uzasadniona. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uwzględnienie skargi na bezczynność organu, co z kolei obliguje Sąd do wyznaczenia Wojewodzie [...] terminu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w określonym czasie. Biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania oraz fakt, że w aktach sprawy znajdują sie już odpowiednie dokumenty Sąd uznał, że termin jednego miesiąca licząc od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem jest terminem adekwatnym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.