I SAB/Wa 12/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W.O. na bezczynność Burmistrza Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r. postanawia odrzucić skargę. W.O. pismem z dnia 17 grudnia 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na leki, złożony w kwietniu 2007 r. podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego E.N.. W.O. zaznaczył, że przedmiotowy wniosek złożony został ustnie, a pracownik socjalny sporządził z tego protokół informując, że wniosek przyjmuje i że skarżący nie musi już ponownie składać prośby o pomoc na leki w kwietniu, maju i czerwcu 2007 r. Mimo to pomoc nie została przyznana. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta W. wskazał, że W.O. jest klientem Ośrodka Pomocy Społecznej w W. od 2005 r. Zamieszkuje on w lokalu komunalnym i otrzymuje zasiłek stały w kwocie 444,00 zł. Ponadto do końca 2007 r. otrzymywał doraźną pomoc celową, miał przyznane świadczenie niepieniężne w formie gorącego posiłku przez 7 dni tygodnia od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. Organ zaznaczył, że w ostatnim okresie skarżący odwoływał się od każdej decyzji, a na każdą czynność pracownika OPS składał skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Burmistrz Miasta W. podniósł, że skarga dotycząca przyznania zasiłku celowego na obiady była rozpoznawana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które uznało zażalenie za bezzasadne z uwagi na fakt, iż klient miał przyznane świadczenie niepieniężne w formie gorącego posiłku przez 7 dni w tygodniu od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., jednak często odmawiał przyjęcia posiłków lub nie zgłaszał się na stołówkę. Organ podkreślił ponadto, że W.O. był kilkakrotnie pisemnie informowany, iż decyzja przyznająca pomoc w formie gorącego posiłku uprawnia go do korzystania z obiadów do końca 2007 r. codziennie, na bieżąco, pod warunkiem, że będzie przychodził na stołówkę. Nie ma natomiast możliwości prawnej wydania mu posiłków za wcześniejsze miesiące. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2008 r. skarżący oświadczył, że nie popiera swojej skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o zasiłek celowy na leki, bo nie ma takiej sprawy, nie otrzymał on wezwania na rozprawę, a dwóch spraw nie można łączyć, bo tak stanowi prawo cywilne. Zdaniem W.O. niniejsza sprawa jest sprawą o obiady. Skarżący oświadczył ponadto, że nie wie o co mu chodziło w piśmie, które złożył do akt sprawy w dniu 12 marca 2008 r. oraz że chce, aby w dniu dzisiejszym odbyła się sprawa o obiady. Wobec powyższego Przewodnicząca składu orzekającego poinformowała skarżącego, że przedmiotem rozprawy sądowej jest skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki. W tej sytuacji W.O. ponownie oświadczył, że nie popiera skargi o zasiłek celowy na leki, gdyż nie otrzymał wezwania na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy – wbrew twierdzeniom podnoszonym przez skarżącego – jest bezczynność Burmistrza Miasta W. w sprawie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r., o czym skarżący poinformowany został przez Przewodniczącą składu orzekającego na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. Zaznaczyć trzeba, że sam W.O. wnosząc skargę z dnia 17 grudnia 2007 r. wskazał, iż jest to skarga na bezczynność Burmistrza Miasta W. polegającą na niezałatwieniu w terminie sprawy o przyznanie zasiłku celowego na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r. Za bezzasadne uznać więc należy podnoszone przez skarżącego zarzuty, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy bezczynności organu w sprawie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki, lecz jest "sprawą o obiady" oraz że nie otrzymał on zawiadomienia o rozprawie w niniejszej sprawie. Jak wskazano przedmiotem rozpoznania nie jest sprawa o świadczenie niepieniężne w formie posiłku, z akt sądowych wynika zaś, że w dniu 6 marca 2008 r. W.O. otrzymał zawiadomienie o rozprawie. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie podkreśla się, że przyjęte w powołanym przepisie rozwiązanie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Wskazany przepis art. 61 § 1 kpa musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Zatem to przepisy prawa materialnego decydują o tym, czy postępowanie administracyjne może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. W rozpoznawanej sprawie przepisem takim jest art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Zasadą zatem jest, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wszczyna się na wniosek. Powołana ustawa o pomocy społecznej w art. 102 ust. 2 przewiduje co prawda możliwość udzielenia pomocy z urzędu, jednakże ma to miejsce w szczególności wówczas, gdy z powodu nieznajomości przepisów prawa, nieporadności, wieku, niepełnosprawności, czy też choroby osoby znajdujące się w trudnych sytuacjach nie ubiegają się o przyznanie świadczenia. W niniejszej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie zachodzi. Podkreślić należy, że dopiero z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego organ administracji publicznej związany jest przepisami postępowania administracyjnego, w tym art. 35 kpa określającym terminy załatwienia danej sprawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego ma natomiast na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże - co nie ulega wątpliwości - aby można było mówić o bezczynności organu polegającej na niezałatwieniu w terminie określonej sprawy, musi zostać wszczęte postępowanie administracyjne w tej sprawie. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że W.O. nie występował do Burmistrza Miasta W. z wnioskiem o przyznanie mu zasiłku celowego na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r. Okoliczność powyższa potwierdzona została przez pełnomocnika organu na rozprawie przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2008 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Burmistrza Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zasiłek celowy na leki za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r. jest niedopuszczalna. Skoro bowiem skarżący nie występował do organu z wnioskiem o przyznanie mu zasiłku celowego na leki, to tym samym postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania mu tego świadczenia nie zostało wszczęte. Niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność organu w sprawie, która w istocie nie została wszczęta i nigdy się nie toczyła. Innymi słowy sąd administracyjny nie może orzekać o bezczynności organu w sytuacji, gdy nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarga podlega więc odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.