I SAB/Wa 12/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej [...], przy ul. [...], ozn. hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1- sentencja wyroku T. S. pismem z [...] grudnia 2018 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do zakończenia postępowania oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Ponadto, wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że [...] listopada 2016 r. złożył do organu pismo o rozpatrzenie wniosku z [...] września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], nr hip. [...]. Prezydent [...] nie wydał decyzji w sprawie. Wyjaśnił, że bezczynność organu była przedmiotem zażalenia złożonego przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Organ ten postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku w terminie do [...] października 2018 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja administracyjna nie została dotychczas wydana. Skarżący podniósł, że nie został powiadomiony o przyczynach zwłoki, jak również o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że właściciele złożyli wniosek w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy Dz. U. Nr 50 poz. 279). Wniosek ten został rozpoznany odmownie orzeczeniem administracyjnym z [...] lipca 1956 r., nr [...]. Decyzją z [...] października 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność przedmiotowego orzeczenia. Prezydent wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach dotyczących nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. Dodał, że waga tych spraw, stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidywanych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie wskazał, że o kolejności spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strona i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Na skutek stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2016 r. nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lipca 1956 r. wniosek dekretowy podlega ponownemu rozpoznaniu. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została przekazana Prezydentowi [...] października 2016 r. Skarżący pismem z [...] listopada zwrócił się o rozpoznanie wniosku. Akta administracyjne Kolegium przesłało Prezydentowi [...] grudnia 2016 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z [...] lipca 2018 r. organ zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie informacji, czy dawnym właścicielom nieruchomości [...] lub ich spadkobiercom zostało wypłacone odszkodowanie na podstawie umów indeminizacyjnych zawartych pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a państwami trzecimi. Była to jedyna podjęta w sprawie czynność. Pismem z [...] września 2018 r. Minister poinformował, że z posiadanej dokumentacji nie wynika, aby ubiegano się lub przyznano rekompensaty w ramach międzynarodowych układów za przedmiotową nieruchomość. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ nie podjął skutecznych działań mających na celu rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji w sprawie. Zważyć należy, że stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Wobec czego postępowanie prowadzone przez organ rażąco naruszyło art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 K.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.