I SAB/Wa 120/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi I. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. nr hip. "[...]" - działka nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz I. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. S.A. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]" - działka nr [...]. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi naruszenie art. 35 i art. 36 Kpa przez pozostawanie w bezczynności od maja 2014 r. i niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w Kpa. Podniosła, że w związku z nierozpoznaniem wniosku o odszkodowanie wniosła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazała, że pismem z dnia 30 lipca 2014 r., ponowionym pismem z dnia 9 września 2014 r., Wojewoda wezwał Prezydenta do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w niniejszym zażaleniu i przekazania akt sprawy. Oba pisma pozostały bez odpowiedzi. W związku z powyższym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Jednocześnie podniosła, że Prezydent otrzymał akta wraz z ww. postanowieniem w dniu [...] października 2014 r. i od tego momentu nie wykonuje żadnych czynności, jak również nie podjął żadnych kroków zmierzających do wydania decyzji odszkodowawczej. Skarżąca stwierdziła także, że organ nie wyjaśnił istoty przedłużającego się milczenia zaś przyczynę tak daleko idącej zwłoki podał w sposób nader ogólnikowy. Wskazała, że wyznaczanie kolejnych terminów z uzasadnieniem, na które powołał się organ, wyraźnie narusza przepis art. 36 w zw. z art. 12 Kpa. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że przedmiotowe postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w przepisie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774). Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej poinformowany został o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga I. S.A. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]" - działka nr [...] wpłynął do organu w dniu 16 maja 2014 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 § 3 Kpa. Pomimo jego upływu Prezydent nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania dotyczącego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Co do charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że bezczynność, której się on dopuścił nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przemawia za tym ponad 20- miesięczny brak aktywności organu, polegający na niepodejmowaniu czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy oraz nieinformowaniu strony o przebiegu postępowania, niewyznaczaniu terminu zakończenia postępowania, braku wskazywania przyczyn niezałatwiania sprawy, do czego obliguje norma zawarta w art. 36 § 1 Kpa. Oceny Sądu nie zmienia to, że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. Prezydent W. wystąpił do [...] o przedłożenie dokumentacji inwestycyjno-budowlanej, dotyczącej nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...]" oraz że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. organ wskazał pełnomocnikowi skarżącej przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy (konieczność zgromadzenia dokumentacji, bardzo duża ilość spraw z zakresu odszkodowań) i w trybie art. 36 § 1 Kpa poinformował stronę o zakończeniu postępowania do dnia 30 maja 2016 r. (fakty znane Sądowi z urzędu ze sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 119/16). Sąd zwraca uwagę, że opisane wyżej czynności organ podjął dopiero w dacie sporządzenia odpowiedzi na skargę. Podjęcie tych czynności świadczy o tym, że po ponad 20 miesiącach sprawa cały czas znajduje się na początkowym etapie jej załatwiania. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł jak pkt 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).