I SAB/Wa 120/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-05
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz - Kluj, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co zakończyło postępowanie administracyjne. W związku z tym, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie jest wystarczające do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Po przekazaniu akt sprawy organowi, pełnomocnik skarżących złożył pismo zatytułowane "Zażalenie na bezczynność Prezydenta". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało Prezydenta do rozpoznania sprawy w określonym terminie. Następnie Prezydent odmówił wszczęcia postępowania. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta, wskazując, że sprawa nie została merytorycznie rozpoznana pomimo postanowienia SKO. Prezydent wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Prezydenta w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta do wydania aktu w określonym terminie. 3. Zasądzono od Prezydenta na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.W. i M. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, położonej w [...] przy ul [...], ozn. nr hip. [...], nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do wydania aktu w określonym terminie; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. K. i T.W. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
T. W. i M. K. pismem z [...] marca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Skarżący pismem z [...] sierpnia 2018 r. wystąpili z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do wskazanej powyżej nieruchomości, z uwagi na stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nieważności orzeczenia uprzednio rozstrzygającego o odmowie przyznania tego prawa, wydanego w rozpoznaniu wniosku z [...] maja 1948 r.
Akta sprawy zostały przesłane przez organ, prowadzący postępowanie w trybie nadzwyczajnym kpa., do Prezydenta [...] 20 września 2018 r. (data prezentaty).
Następnie [...] listopada 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył pismo zatytułowane "Zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]" i wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 37 § 2 kpa.
Powyższe wystąpienie zostało przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] przy piśmie z [...] listopada 2018 r., po czym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., nr [...] ten ostatni organ zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w terminie [...] miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Całość akt administracyjnych została zwrócona Prezydentowi [...] marca 2019 r. (data prezentaty).
Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie z wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości [...].
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność T. W. i M. K. wskazali, że pomimo wydania postanowienia z [...] stycznia 2019 r., zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w terminie 2 miesięcy, nie została ona rozpoznana merytorycznie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o odrzucenie skargi, bowiem postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], którym został rozpoznany wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu administracji do załatwienia sprawy, na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku odmowy wszczęcia postępowania - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało już zakończone we właściwej instancji.
W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie, kończące postępowanie z wniosku dekretowego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.
Oceniając zaś prowadzenie postępowania, zainicjowanego wniesionym przez skarżącego wnioskiem, stwierdzić należy, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów kpa i przekroczył termin załatwienia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Uwzględniając jednak okres przekroczenia powyższego terminu, określonego w kpa, charakter prowadzonej przez Prezydenta sprawy, jak również fakt załatwienia sprawy po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie wydanie rozstrzygnięcia zajęło organowi niespełna 7 miesięcy, licząc od dnia przesłania akt sprawy po stwierdzeniu nieważności decyzji dekretowej. Należy jednak mieć też na uwadze, że od końca listopada 2018 r. do 21 marca 2019 r. (data prezentaty) Prezydent nie dysponował całością akt administracyjnych, gdyż przekazał je, celem rozpoznania środka zaskarżenia, wniesionego przez skarżących na podstawie art. 37 § 1 kpa. Natomiast Prezydent rozpoznał wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przed upływem miesiąca od otrzymania kompletu tych akt od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło