I SAB/Wa 123/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" - działka nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...]. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. przez pozostawanie w bezczynności od maja 2014 r. i niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w k.p.a. Podniosła, że w związku z nierozpoznaniem wniosku o odszkodowanie wniosła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazała, że pismem z dnia 30 lipca 2014 r., ponowionym pismem z dnia 9 września 2014 r., Wojewoda wezwał Prezydenta do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w niniejszym zażaleniu i przekazania akt sprawy. Oba pisma pozostały bez odpowiedzi. W związku z powyższym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Jednocześnie podniosła, że Prezydent otrzymał akta wraz z ww. postanowieniem w dniu 15 października 2014 r. i od tego momentu nie wykonuje żadnych czynności, jak również nie podjął żadnych kroków zmierzających do wydania decyzji odszkodowawczej. Skarżąca stwierdziła także, że organ nie wyjaśnił istoty przedłużającego się milczenia zaś przyczynę tak daleko idącej zwłoki podał w sposób nader ogólnikowy. Wskazała, że wyznaczanie kolejnych terminów z uzasadnieniem, na które powołał się organ, wyraźnie narusza przepis art. 36 w zw. z art. 12 k.p.a. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że przedmiotowe postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w przepisie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774). Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej poinformowany został o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest, iż Prezydent nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia 9 maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...].Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 16 maja 2014 r. i od momentu wpływu do organu tego wniosku rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu przepisanego terminu Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia w/w wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił również, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich, a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie, zgodnie z zawartą w odpowiedzi na skargę informacją, pełnomocnik skarżącej był poinformowany o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o dodatkowym terminie rozpatrzenia opisanego wniosku. Tym samym organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.