I SAB/Wa 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R.F. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia[...] listopada 2017 r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. de F. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R.de F. pismem z dnia 12 lutego 2018 r. – działając przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia 9 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie 14 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania podkreślając w szczególności, że w dniu 20 listopada 2017 r. wniesione zostało odwołanie od w/w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. Minister przesunął termin rozpoznania sprawy aż o 6,5 miesiąca, uzasadniając to dużą ilością spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Skarżący zaznaczył, że pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie sprawy najpóźniej do 15 lutego 2018 r. W odpowiedzi skarżący otrzymał pismo z dnia 26 stycznia 2018 r., w którym poinformowano, że nie upłynął jeszcze termin wskazany w piśmie z dnia 11 stycznia 2018 r. wyznaczony na dzień 30 czerwca 2018 r. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, że odwołanie nie zostało rozpoznane w terminie przewidzianym w kpa m.in. ze względu na złożoność wniosku oraz dużą ilość podobnych spraw, które wpłynęły do organu i które rozpoznawane są według kolejności wpływu. Minister zaznaczył, że działanie polegające na rozpatrywaniu spraw według kolejności wpływu nie jest wyrazem złej woli organu i nie cechuje go tak poważny stopień naruszenia prawa, co potwierdza stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. W piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r. jednoznacznie zadeklarowano wolę zakończenia postępowania w terminie wynikającym z wcześniejszej informacji, co zostało przez skarżącego zignorowane. Organ wskazał ponadto, że wskazany w skardze 14 – dniowy termin na załatwienie sprawy ocenić trzeba jako nierealny, zwłaszcza mając na uwadze złożony charakter sprawy i zgromadzoną ilość akt administracyjnych. Minimalnym okresem ewentualnego zobowiązania organu do załatwienia sprawy są trzy miesiące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. jest uzasadniona. Z analizy akt sprawy wynika, że odwołanie z dnia 20 listopada 2017 r. od w/w decyzji Wojewody [...] wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 23 listopada 2017 r. i przy piśmie z dnia 4 grudnia 2017 r. przekazane zostało wraz z aktami sprawy do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Po wpłynięciu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ograniczył się do wystosowania dwóch pism (z dnia 11 stycznia 2018 r. i z dnia 26 stycznia 2018 r.) informujących o przyczynach niemożności rozpoznania sprawy w terminie określonym w kpa oraz o przewidywanym terminie jej rozpatrzenia do dnia 30 czerwca 2018 r. Poza wystosowaniem przedmiotowych pism organ nie podejmował jakichkolwiek działań w sprawie i oczywiste jest, że stosowna decyzja w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie została wydana. Przy czym zaznaczyć trzeba, że wystosowania powyższych pism nie można uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy, podawane zaś przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. duża ilość spraw i rozpoznawanie ich według kolejności wpływu, nie usprawiedliwiają bezczynności Ministra. Usprawiedliwienia takiego nie stanowią również okoliczności podnoszone w odpowiedzi na skargę. Skarga jest więc uzasadniona. Sąd uznał jednocześnie, że wobec nieznacznego przekroczenia terminów określonych w kpa oraz z uwagi na złożony charakter sprawy, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - nie miało miejsca. Sąd stwierdził przy tym, że wskazany w skardze 14-dniowy termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki i zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).