I SAB/Wa 123/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania obywatelskich zgłoszeń postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. G. wpis od skargi w kwocie 300 (trzysta) złotych. Pismem z 9 maja 2025 r. M. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania obywatelskich zgłoszeń. W motywach skargi wyjaśnił, że w dniach 2 i 3 maja 2025 r. przesłał do Kancelarii Sejmu dwa zgłoszenia w interesie publicznym, dotyczące systemowych zaniechań, braku reakcji instytucji państwowych (szczegółowo wymienionych w zawiadomieniach), nieprawidłowości w procesach publicznych oraz niewywiązywania się organów z obowiązków w zakresie jawności i odpowiedzialności. Wskazał, że otrzymał odpowiedzi z Biura Prawnego Sejmu z 6 maja 2025 r. oraz 8 maja 2025 r., które, w jego ocenie, nie odnoszą się w ogóle do przedstawionej treści zgłoszeń. Podkreślił, że zamiast tego ograniczono się wyłącznie do formalnej kwalifikacji zgłoszenia, ignorując jego rzeczywisty charakter. Nie udzielono żadnych odpowiedzi odnoszących się do faktów, nie wskazano procedur ani osoby, która sprawę rozpatruje. Zdaniem skarżącego Kancelaria Sejmu nie zareagowała zgodnie z obowiązkiem instytucji publicznej, nie ustosunkowała się do zarzutów przedstawionych w zgłoszeniu i zignorowała obowiązek rzetelnej reakcji na informacje w interesie publicznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem dotyczy postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "kpa". Ewentualnie o umorzenie postępowania lub o oddalenie skargi. Wskazał, że świadczy o tym przedmiot skargi (stanowi go brak merytorycznej reakcji Kancelarii Sejmu na zgłoszenia z 2 i 3 maja 2025 r.), a zatem sposób rozpoznania zawiadomień wniesionych przez skarżącego. Skarżący podniósł zarzuty związane z nienależytym, w jego ocenie, wykonywaniem zadań przez Kancelarię i sposobem procedowania spraw zainicjowanych jego zawiadomieniami ("Nie udzielono żadnych odpowiedzi odnoszących się do faktów, nie wskazano procedur ani osoby, która sprawę rozpatruje"). Organ stwierdził, że jak wskazano w orzecznictwie właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania czy pracy organu administracji, jak i jego pracowników, gdyż jest to wewnętrzna sprawa organów. W zakresie wniosku ewentualnego organ wskazał, że zawiadomienia skarżącego - pomimo wniesienia ich przez kanał nie zapewniający sygnaliście gwarancji ochrony poufności przewidzianej w ustawie – zostały w całości rozpatrzone na podstawie ustawy o ochronie sygnalistów oraz przyjętej na podstawie jej art. 33 i obowiązującej w Kancelarii Sejmu Procedury przyjmowania zewnętrznych zgłoszeń naruszeń prawa oraz podejmowania działań następczych. Zostały formalnie przyjęte, skierowane do rozpatrzenia do właściwych struktur Kancelarii Sejmu, a także zostały podjęte stosowne w oparciu o ustawę o ochronie sygnalistów działania w ramach kompetencji Kancelarii Sejmu. Ponadto, w toku niniejszego postępowania, skarżący otrzymał odpowiedź Kancelarii Sejmu na jego wnioski o udostępnienie informacji publicznej z 6 i 8 maja 2025 r. Jednocześnie podkreślił, że skarżący nie spełniał przesłanek ustawowych do uzyskania statusu sygnalisty w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów (przedstawione przez niego stany faktyczne nie dotyczyły informacji uzyskanych w kontekście związanym z pracą – skarżący wszedł w posiadanie informacji stanowiących podstawę jego zawiadomień na podstawie procedury przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej: "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Kancelarii Sejmu w związku ze sposobem załatwienia korespondencji skarżącego z 2 i 3 maja 2025 r., który to nie mieści się w żadnej z ww. kategorii, gdyż jako korespondencja skargowa jest rozpatrywana w trybie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Skargi i wnioski". Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów tego działu nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne kpa) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 227 kpa przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy w jakiej może nastąpić załatwienie skargi złożonej w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 kpa). Oznacza to, że podejmowane w trybie 237 kpa zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem sprawy administracyjnej, a jedynie informuje o sposobie załatwienia skargi. Zatem czynności podejmowane w tym trybie przez organy administracji nie są rozstrzygnięciami, o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 ppsa. Skoro w sprawie, w której wniesiono skargę organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania decyzji ani żadnego innego aktu z zakresu administracji publicznej to tym samym skarga na bezczynność organu w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.