I SAB/Wa 124/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-13
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Dariusz Chaciński, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który zamiast wydać decyzję administracyjną w sprawie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przesyła jedynie pismo informujące o niemożności załatwienia sprawy, pozostaje w bezczynności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli przepisy prawa tak stanowią. Pismo informujące o niemożności załatwienia sprawy, podpisane przez urzędnika bez powołania się na upoważnienie, nie stanowi decyzji administracyjnej i jest traktowane jako uchylenie się organu od załatwienia sprawy, co oznacza bezczynność organu. W takiej sytuacji skarga na bezczynność jest zasadna i sąd może zobowiązać organ do wydania decyzji w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył do Prezydenta W. wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej. Prezydent W. przesłał pismo informujące o niemożliwości przyznania prawa z powodu wygaśnięcia uprawnień byłych właścicieli hipotecznych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, gdyż nie wydano decyzji administracyjnej w sprawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku T. P. w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi T. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku T. P. z dnia 29 września 2009 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego T. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 7 maja 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga T. P. z dnia 6 kwietnia 2010 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 września 2009 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej.
W uzasadnieniu skargi podał, iż pismem z dnia 29 września 2009 r. złożył do Prezydenta W. wniosek o rozpoznanie wniosku dekretowego zgłoszonego przez jego poprzednika prawnego - dawnego właściciela nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] o ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości zamiennej. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Prezydent W. stwierdził, iż uprawnienia byłych właścicieli hipotecznych nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 dekretu warszawskiego zostały wygaszone na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w związku z czym w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości przyznania następcy prawnemu dawnego właściciela hipotecznego nieruchomości zamiennej. Zażaleniem z dnia 29 października 2009 r. skarżący wniósł o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu do załatwienia przedmiotowego wniosku orzeczeniem administracyjnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uznało wniesione zażalenie za niezasadne podnosząc, iż uprawnienia byłych właścicieli wynikające z art. 7 ust. 4 dekretu wygasły z mocy prawa.
Skarżący wniósł o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu do rozpoznania decyzją administracyjną wniosku z dnia 29 września 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż wobec wygaśnięcia art. 7 ust. 4 dekretu, decyzja w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 11 sierpnia 2009 r. i 29 września 2009 r. obarczona byłaby wadą prawną z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa - brak podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 104 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończący sprawę w danej instancji. Decyzja administracyjna jest to jednostronna czynność z zakresu prawa administracyjnego i charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej.
Decyzję administracyjną jako oświadczenie woli organu administracji publicznej należy odróżnić od innych prawnie doniosłych czynności, które są oświadczeniami wiedzy organu administracji publicznej. Do oświadczeń wiedzy należą szczególnie udzielane przez organ informacje o stanie faktycznym i prawnym sprawy administracyjnej.
Udzielenie zaś informacji nie jest czynnością prawną, a tym bardziej nie jest aktem administracyjnym, ponieważ brak tu woli organu administracji publicznej skierowanej na wywołanie skutków prawnych .
W sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, to udzielenie w tym przypadku jedynie informacji o niemożności załatwienia sprawy lub innych wyjaśnień przez organ administracji publicznej jest traktowane w orzecznictwie sądowym, zależnie od okoliczności sprawy bądź jako bezpodstawne uchylenie się organu od załatwienia sprawy w drodze decyzji, bądź jako decyzja administracyjna. (por. postanowienie NSA z dnia 13 lipca 1983 r. II SA 593/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 55, w którym przyjęto, że "1. artykuł 233 kpa wyraźnie wyłącza załatwienie pism obywateli w ramach instytucji skarg i wniosków, jeżeli dotyczą one spraw indywidualnych i pochodzą od strony; pismo takie wszczyna postępowanie administracyjne z dniem doręczenia organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). 2. Nie jest decyzją administracyjną pismo informujące stronę o niemożliwości załatwienia sprawy, podpisane przez urzędnika bez powołania się na uprawnienie organu administracji. Pismo takie oznacza uchylenie się od rozstrzygnięcia sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. 3. Uchylenie się organu administracji państwowej od załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem uprawnia stronę do złożenia skargi na bezczynność organu ...".
Pogląd wyrażony w powyższym postanowieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sąd w niniejszym składzie w pełni podziela.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż pismo z dnia 19 października 2009 r. informujące stronę o niemożliwości przyznania nieruchomości zamiennej wobec wygaśnięcia uprawnień byłych właścicieli hipotecznych nieruchomości przewidzianych w art. 7 ust. 4 dekretu warszawskiego, nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa, przede wszystkim dlatego, że zostało podpisane przez urzędnika bez powołania się na upoważnienie Prezydenta W. W przedmiotowej sprawie zaś rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w formie decyzji administracyjnej.
Prezydent W. nie wywiązał się z tego obowiązku, a skierowanie do strony pisma z dnia 19 października 2009 r. oznacza uchylenie się organu administracji publicznej od załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem, a to z kolei oznacza, iż organ pozostaje w bezczynności.
Dodatkowo wskazać należy, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl artykułu 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, iż skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło