I SAB/Wa 126/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. R. i B. N. z dnia 11 marca 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r., nr [...] zobowiązuje Ministra Transportu i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku M. R. i B. N. z dnia 11 marca 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r., nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. I SAB/Wa 126/05 UZASADNIENIE M. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił Ministrowi Infrastruktury bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 11 marca 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oraz stwierdzające, że wszystkie budynki położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie jest w zwłoce, gdyż nie jest możliwe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność długoterminowego uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto podnosił, że poinformował skarżących, iż wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia uzyskania niezbędnych do orzekania dokumentów . Jak wynika z akt sprawy orzeczeniem z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oraz stwierdziło, że wszystkie budynki położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...] Minister Gospodarki Komunalnej utrzymał w mocy powyższe orzeczenie powołując się na fakt, że nie został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Pismem z dnia 23 grudnia 1988 r. Z. R. i M. R. złożyli wniosek o " wydanie dzierżawy wieczystej". Następnie pismem z dnia 11 marca 2002 r. M. R. i B. N. (spadkobiercy poprzednich właścicieli) wystąpili z wnioskiem do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia i decyzji. Na żądanie organu - pismem z dnia 10 lutego 2003 r. - uzupełnili swój wniosek poprzez wykazanie następstwa prawnego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia 28 listopada 2003 r. poinformował ich, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia uzyskania niezbędnych do orzekania dokumentów. Pismem z dnia 18 sierpnia 2004 r. skarżący wezwali Ministra Infrastruktury – w myśl art. 37 k.p.a. - do podjęcia czynności w terminie 14 dni pod rygorem skargi na bezczynność organu. Minister Infrastruktury pismem z dnia 23 listopada 2004 r. zawiadomił ich o prowadzonym postępowaniu informując jednocześnie, iż zgodnie z art. 10 §1 k.p.a. mogą zapoznać się z materiałem dowodowym oraz składać wyjaśnienia i wnioski do dnia 13 grudnia 2004 r. Następie pismem z dnia 9 marca 2005 r. skarżący ponownie zwrócili się z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, a następnie w dniu 6 czerwca 2005 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie składając skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami). Obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji wynika z art.104 § 1 k.p.a., który to przepis stanowi, iż organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Terminy załatwienia sprawy w formie decyzji określa przepis art.35 § 3 k.p.a. Z treści powołanego przepisu prawa wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby organ administracji publicznej wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Przy wyznaczaniu nowego terminu organ administracji publicznej winien kierować się zasadami, o których mowa w art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. Oczywistym więc jest, że organ wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy jest zobligowany do wskazania konkretnego najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wymogom tym nie odpowiada treść pisma Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 28 listopada 2003 r.– "wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia uzyskania niezbędnych do orzekania dokumentów". Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku M. R. i B. N. w podanych wyżej terminach i jeżeli nie dysponował całością materiału dowodowego, to powinien podjąć wszechstronne i skuteczne działania, aby go uzyskać w jak najkrótszym terminie. Art. 12 k.p.a. wyraźnie stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie organ nie działał w taki sposób, nie dołożył należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i sprawę szybko załatwić – wszystkie czynności były podejmowane z kilkumiesięczną zwłoką, o czym w sposób nie budzący wątpliwości świadczą daty pism wysyłanych z ministerstwa. Na przykład - pismem z dnia 18 lipca 2002 r. skarżący poinformowali organ o tym, że uzupełnili swój wniosek, na co organ odpowiedział im pismem z dnia 28 stycznia 2003 r. (po upływie ponad 6 miesięcy) żądając załączenia oryginałów lub uwierzytelnionych urzędowo kopii dokumentów dołączonych przez strony. Brak ten został uzupełniony już w dniu 10 lutego 2003 r. (data prezentaty pisma), ale organ dopiero w dniu 16 czerwca 2003 r. (po upływie ponad 4 miesięcy) zwrócił się do Urzędu Dzielnicowego z prośbą o pilne przesłanie akt własnościowych. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w załatwieniu sprawy z wniosku M. R. i B. N. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : " Zasada sformułowana w art. 6 k. p. a , zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Również w sprawie sygn. akt. I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że : " Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu." W ocenie Sądu postępowanie organu w niniejszej sprawie w pełni uzasadnia przyjęcie, iż skarga jest zasadna, bowiem ewidentna zwłoka w wydaniu decyzji wynika wyłącznie z niewłaściwego postępowania organu, który podejmuje czynności z dużym opóźnieniem, nie dokładając tym samym należytych starań, aby dokładnie i wnikliwie wyjaśnić stan faktyczny i szybko załatwić sprawę. Natomiast M. R. i B. N. podejmowali działania w celu przyśpieszenia rozpoznania sprawy, wyczerpali również środki zaskarżenia, gdyż pismem z dnia 9 marca 2005 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa - zgodnie z art. 52 § 4 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uwzględnił, opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 149 powyższej ustawy.