I SAB/Wa 1260/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz W. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący W. B. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (data nadania), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 1972r., [...] oraz utrzymującej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972r., [...]. Skarżący wskazał, że w dniu [...] czerwca 2016 r. złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniósł o zobowiązanie Ministra do wydania orzeczenia w sprawie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podkreślając, że podejmował liczne czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto wskazał na wielką liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków oraz złożoność toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy. W dniu [...] września 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności opisanych wyżej orzeczeń. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, pełnomocnik Skarżącego poparł skargę oraz złożył oświadczenie, że cofa skargę, co do żądania zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra decyzji z dnia [...] września 2016r. o odmowie stwierdzenia nieważności objętych wnioskiem Skarżącego orzeczeń, zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w tym zakresie (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych W. B. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 1972r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972r., złożył w dniu [...] czerwca 2014r. Minister podejmował działania zmierzające do rozpoznania złożonego wniosku. W grudniu 2014 r. otrzymał wnioskowane wcześniej akta własnościowe spornej nieruchomości. Następnie podjął kroki mające ustalenie aktualnych adresów właścicieli nieruchomości lub też ich następców prawnych. O ich nadesłanie występowała m. in. do pełnomocnika skarżącego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Minister poinformował strony, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz planowanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] września 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...], Minister zawiesił toczące się postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej stronie postępowania K. B. – P., wzywając jednocześnie Skarżącego do wystąpienia do sądu powszechnego o przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłej. W dniu [...] czerwca 2016 r. Skarżący wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Wskazując jednocześnie, że w dniu [...] kwietnia 2016 r., przedłożył w organie odpis postanowienia spadkowego po zmarłej K. B. – P., wnosząc przy tym o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Minister podjął zawieszone postępowanie. W dniu [...] września 2016 r. nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 1972r., [...], oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1972r., [...]. Sąd stwierdza, że choć istotnie rozpoznanie przez Ministra wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a., to bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. W szczególności Sad uwzględnił, że Skarżący uzupełnił braki złożonego przez siebie wniosku przedkładając do akt administracyjnych postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. B.-P., dopiero w dniu [...] kwietnia 2016r. Tym samym procedowanie przez organ przed tą datą nie było możliwe. Oceniając sprawę Sąd dostrzegł także, że Minister po uzyskaniu brakującego dokumentu podjął zawieszone postępowanie dopiero w dniu [...] lipca 2016r., jednakże równocześnie Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ podejmował czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, a także uwzględnił skomplikowany charakter sprawy i fakt, że ostatecznie oczekiwana przez W. B. decyzja zapadła w dniu [...] września 2016r. Jednocześnie oceniając zwłokę organu w świetle okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaniem przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wielkiej liczby analogicznych spraw, Sąd ocenił, że czynią one znacznie utrudnionym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów tym niemniej Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego sformułowanego w oparciu o treść art. 149 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, sankcja dodatkowa w postaci przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków opieszałości organów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).