I SAB/Wa 128/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. K., K. K., S. Z., H. Z., G. Z., T. Z., M. H. S.-T., A. W. S.-S. i K. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1) zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 27 stycznia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. K., K. K., S. Z., H. Z., G. Z., T. Z., M. H. S.-T., A. W. S.-S. i K. B. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K., K. K., S. Z., H. Z., G. Z., T. Z., M. H. S. – T., A. W. S. – S., K. B. pismem z dnia 13 października 2015 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 stycznia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta m[...] do merytorycznego rozpoznania ww. wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o stwierdzenie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. naruszenia prawa przez organ. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wnioskiem z dnia 27 stycznia 2015r. wystąpili do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], dla której to nieruchomości prowadzona była księga hipoteczna "[...]". Wobec braku informacji na temat prowadzonego postępowania w dniu 3 kwietnia 2015r. skarżący złożyli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia (do dnia 25 września 2015r.). Pomimo podjętego działania przez organ nadzorczy, Prezydent [...] nie dotrzymał wyznaczonego terminu załatwienia sprawy. Do dnia złożenia skargi nie zostało bowiem podjęte rozstrzygnięcie skutkujące wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie. Skarżący dodali, że w okresie trwania postępowania nie byli informowani o podejmowanych przez organ I instancji czynnościach. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Dodał, że pismem z dnia 8 lutego 2016 r. strony poinformowane zostały o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w w/w postanowieniu Wojewody [...] oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od dnia 27 stycznia 2015 r. tj. od daty wpływu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] dla której prowadzona była księga hipoteczna nr [...] do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od dnia 27 stycznia 2015 r. organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną bowiem czynnością w sprawie było wystąpienie z 8 lutego 2016 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych dotyczących ww. nieruchomości. Przy czym z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ wystąpił o ww. akta dopiero po upływie ponad roku od daty wpływu wniosku o odszkodowanie do organu. Stwierdzić zatem należy, że poza wezwaniem do nadesłania akt własnościowych przedmiotowej sprawy organ nie podjął żadnych innych działań zmierzających do zebrania dokumentacji niezbędnej do wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Dopiero na skutek wniesienia skargi na bezczynność organ zwrócił się o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz poinformował skarżących pismem z dnia 8 lutego 2016 r. o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 maja 2016 r. Ponadto, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Uczynił to dopiero dzień przed przekazaniem skargi wraz z odpowiedzią i aktami do Sądu, tj. w dniu 8 lutego 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad roku organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ przez ponad rok nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.