I SAB/Wa 128/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. D., K. M., P. M. i D. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul [...] oznaczonej nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących E. D., K. M., P. M. i D. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. D., K. M., P. M. i D. M. (Skarżący), reprezentowani przez adwokata B. W., pismem z 17 lutego 2022 r. (data wpływu do Sądu 16 marca 2022 r.) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul [...] ozn. nr hip. [...], wnosząc o wyznaczenie Prezydentowi terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu wskazali, że 20 marca 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju wydał decyzję nr [...], na mocy której stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 25 listopada 1955 r. nr MT-7728/1/55 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 2 września 1955 r. nr ST-TN-15M/44/55, odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Wskazali, że z uwagi na to, że ww. decyzja wywołała skutek ex tunc, to zaszła konieczność ponownego rozpoznania wniosku dekretowego w niniejszej sprawie. Zaznaczyli, przy tym, że 22 czerwca 2018 r. złożyli do Prezydenta wniosek o rozpoznanie wniosku na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U z 1945 r. Nr 50 poz. 279), a następnie 4 grudnia 2018 r. złożyli do Wojewody ponaglenie na bezczynność Prezydenta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego Prezydent wskazał, że postępowania dotyczące nieruchomości warszawskich objętych działaniem dekretu należą do spraw niezwykle skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich. Ustalenie stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne i wymaga podjęcia wielu czynności takich jak wystąpienie do sądów, archiwów oraz innych instytucji celem uzyskania odpowiedniej dokumentacji. Prezydent zaznaczył przy tym, że na bieżąco podejmował czynności celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, celem wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie wskazał, że procedowanie dodatkowo zostało utrudnione wprowadzeniem na terenie kraju stanu zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stanu epidemii od 20 marca 2020 r. Zaznaczył również, że pismem z 18 lutego 2022 r. wezwał strony postępowania do przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej oraz poinformował, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku planowany jest na 31 maja 2022 r., a także pismem z 11 marca 2022 r. zwrócił się o wydanie opinii, czy istnieje możliwość dokonania zgodnie z prawem i ładem przestrzennym podziału działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], polegającego na wydzieleniu z tej działki części dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. hip [...] o pow. 416 m² w celu oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości oraz o udzielenie informacji, czy przedmiotowa nieruchomość objęta jest programem rewitalizacji m. st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 329 dalej P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z §1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W obecnym stanie prawnym wobec wydania decyzji przez Ministra Inwestycji i Rozwoju z 20 marca 2018 r. nr DO.3.6611.7.2016.AB, mocą której stwierdzono nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 25 listopada 1955 r. nr MT-7728/1/55 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 2 września 1955 r. nr ST-TN-15M/44/55, do rozpoznania pozostaje wniosek poprzedników prawnych Skarżących z 28 października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Do dnia wydania wyroku powyższy wniosek nie został rozstrzygnięty, co skutkowało koniecznością zobowiązania organu do jego rozpoznania. W ocenie Sądu, uwzględniając charakter sprawy, uznać należało, że odpowiednim terminem do załatwienia sprawy będzie termin trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu – aczkolwiek naganna – nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Orzekając o powyższym Sąd wziął pod uwagę datę wydania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju decyzji z 20 marca 2018 r. nr DO.3.6611.7.2016.AB oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw dotyczących nieruchomości warszawskich objętych dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze, m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ po otrzymaniu pisma Skarżących z 22 czerwca 2018 r. na bieżąco podejmował czynności procesowe mające na celu załatwienie sprawy. Zauważyć też należy, że organ miał trudności z pozyskaniem akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, które otrzymał od Ministra dopiero 18 grudnia 2019 r. gdyż były one wypożyczone do Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Ponadto po ich otrzymaniu Wojewoda zobowiązał Prezydenta do ich nadesłania z uwagi na złożenie ponaglenia przez Skarżących, co też uczynił przy piśmie z 9 stycznia 2020 r. Jednocześnie zauważyć należy, że organ informował Skarżących o przyczynach niezałatwienia ich wniosku oraz o przewidywanym terminie jego załatwienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.