I SAB/Wa 130/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie kontroli postanawia: odrzucić skargę. Wyższa Szkoła [...] w W., pismem z dnia 21 maja 2009 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 19 marca 2009 r. złożyła do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia prawa z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 18 maja 2009 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdziło, że nie jest uprawnione do kontroli Państwowej Komisji Akredytacyjnej, bowiem nie posiada kompetencji nadzorczo - kontrolnych w stosunku do jej działalności. Strona skarżącą podniosła że: - obecnie działająca Państwowa Komisja Akredytacyjna jest jednostką organizacyjną podległą Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego, - Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaniechał ustawowego obowiązku sprawowania nadzoru nad Państwową Komisją Akredytacyjną, - działalność Państwowej Komisji Akredytacyjnej stanowi naruszenie prawa, w tym jej Statut jest sprzeczny z prawem, - zasadny jest wniosek Wyższej Szkoły [...] o przeprowadzenie kontroli Państwowej Komisji Akredytacyjnej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie podnoszonych twierdzeń i wniesiono o zobowiązanie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do przeprowadzenia żądanej kontroli. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w piśmie z dnia 18 maja 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek Wyższej Szkoły [...] w W. o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej wyjaśniono, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie może podjąć działań kontrolnych, gdyż nie jest zobowiązany do jej przeprowadzenia, ani też nie jest związany terminem do zarządzenia żądanej kontroli. W ocenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego brak jest przepisu prawnego, który obligowałby Ministra do działań kontrolnych w Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Organ powołał stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych i zaznaczył, że Państwowa Komisja Akredytacyjna nie jest organem administracji publicznej, a jej uchwały nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przytoczył treść art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i podkreślił, że przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie - bezczynność Ministra w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej - nie należy do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w powołanym przepisie, gdyż żądana czynność kontroli Ministra w stosunku do Państwowej Komisji Akredytacyjnej nie ma umocowania w przepisach prawa, tj. nie dotyczy uprawnień i obowiązków Ministra wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem organu przy istniejącej konstrukcji normatywnej w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest organem autonomicznym w swoich działaniach, co do uznania odniesienia się do żądania jakiejkolwiek uczelni w zakresie przeprowadzenia kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej, a tym samym uczelnia nie jest legitymowana do zgłaszania takich żądań. Tym samym organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Z powołanego przepisu wynika zatem, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8). Przy czym zaznaczyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 skarga na bezczynność organów administracji publicznej dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy nie wydają one rozstrzygnięć w sprawach szczegółowo wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dotyczy to więc spraw, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, wskazanych wyżej postanowień, wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także wydaniem w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Skarga na bezczynność w innych sprawach niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a jest niedopuszczalna. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się natomiast, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce, gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi Wyższej Szkoły [...] w W. jest bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 marca 2009 r. o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej. W ocenie Sądu przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna, bowiem obowiązujące przepisy prawa nie przewidują, aby Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zobowiązany był do załatwienia wskazanego wyżej wniosku w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy żaden przepis prawa nie nakłada na wskazany organ obowiązku podjęcia żądanych przez stronę skarżącą czynności (przeprowadzenia kontroli w Państwowej Komisji Akredytacyjnej) i wydania następnie jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązku takiego nie przewidują w szczególności powoływane przez stronę skarżącą przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), jak też przepisy ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r., Nr 24, poz. 199 ze zm.). Tym samym stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony ustawowy warunek dopuszczalności skargi na bezczynność organu, wobec czego wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.