I SAB/Wa 130/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. A. P., I. N., A B., U. K. i J. K. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 3 października 2014 r. o odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z wykazu hipotecznego "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz M. A. P., I. N., A. B., U. K. i J. K. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P., I. N., A. B., U. K., J. K. pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. wniosły skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 października 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z wykazu hipotecznego "[...]". Skarżące wniosły o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wniosły także o stwierdzenie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenia prawa przez organ, poprzez nieuzasadnione, przedłużające się pozostawanie organu w bezczynności w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazały, że wnioskiem z dnia 3 października 2014r. wystąpiły do Prezydenta W. o wszczęcie postępowania mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - dla której to nieruchomości prowadzony był wykaz hipoteczny [...]. Pismem z dnia 4 grudnia 2014r. skarżące wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2015r., Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. W treści postanowienia Wojewoda wskazał, iż pomimo niezałatwienia sprawy w terminie organ nie poinformował stron o zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy w myśl art. 36 k.p.a., stąd zażalenie należało uznać za uzasadnione. Skarżące zaznaczyły, że pomimo podjętego działania przez organ nadzorczy, Prezydent W. nie dotrzymał wyznaczonego terminu załatwienia sprawy. Do dnia wniesienia skargi nie zostało bowiem podjęte rozstrzygnięcie skutkujące wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie. Dodały, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie były informowane o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych przez organ I instancji w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, że ww. nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] znajduje się obecnie na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dodał, że pismem z dnia 8 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od dnia 3 października 2014 r., tj. od daty wpływu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od dnia 3 października 2014r., organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną bowiem czynnością w sprawie było wystąpienie z 8 lutego 2016 r. do Urzędu W. Delegatura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o nadesłanie akt własnościowych dotyczących ww. nieruchomości. Stwierdzić zatem należy, że poza wezwaniem do nadesłania akt własnościowych przedmiotowej sprawy organ nie podjął żadnych innych działań zmierzających do zebrania całości dokumentacji, czy wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Zaznaczyć należy, że dopiero na skutek wniesienia skargi do Sądu organ zwrócił się o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Takie działania organu uznać należy za mało skuteczne skoro od ponad roku od daty wpływu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość do dnia orzekania przez Sąd organ nie był w stanie zgromadzić niezbędnych akt i dokumentacji do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Ponadto, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Dopiero na skutek wniesienia skargi na bezczynność organ poinformował skarżące pismem z dnia 8 lutego 2016 r. o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 maja 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad roku organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad rok nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 240 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.