I SAB/Wa 131/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S.G. i T.Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. K. z [...] grudnia 1957 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z [...] kwietnia 1957 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako [...], który to wniosek wpłynął do organu 16 lipca 2007 r. – w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz S.G. i T.Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.G. i T.Z. pismem z dnia 17 maja 2009 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia [...] grudnia 1957 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1957 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o unieważnienie orzeczeń wywłaszczeniowych złożony został w czerwcu 2007 r. i do chwili obecnej sprawa nie została przez organ załatwiona. Skarżący zarzucili, że kilkakrotnie byli informowani o terminie załatwienia sprawy. W piśmie z dnia 15 grudnia 2008 r. zostali poinformowani o zebraniu materiału dowodowego, jednakże nowy termin załatwienia sprawy wyznaczony został do dnia 31 maja 2009 r. Zdaniem skarżących nie ma obecnie żadnych przeszkód do wydania stosownej decyzji. S.G. i T.Z. zaznaczyli, że postępowanie było zawieszone od [...] stycznia 2008 r. do [...] listopada 2008 r. z powodu śmierci jednej ze stron postępowania. Minister Infrastruktury miał jednakże ponad rok na rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. W ocenie skarżących organ celowo przedłuża postępowanie poprzez trwające bez końca ustalanie stron postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że pismem z dnia 25 czerwca 2007 r. S.G. oraz M.L., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M.Z., T.Z., J.Z. oraz P.Z. (spadkobiercy byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości – J.M. oraz jego następców prawnych), wystąpili o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia [...] grudnia 1957 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1957 r. o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako [...], stanowiącej własność J.M.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. postępowanie zostało zawieszone do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej stronie postępowania – S.M.. W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., postępowanie zostało podjęte. Następnie pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. Minister Infrastruktury poinformował strony o konieczności uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazał przewidywany termin zakończenia sprawy do dnia 31 maja 2009 r. Organ przedstawił szereg kolejno podejmowanych czynności mających na celu zebranie dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy oraz zapewnienie udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania. Minister Infrastruktury zaznaczył, że w piśmie z dnia 20 maja 2009 r. poinformowano strony o niemożności zakończenia przedmiotowego postępowania w terminie wskazanym w piśmie z dnia 15 grudnia 2008 r. z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania oraz wskazano przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 30 listopada 2009 r. Zdaniem organu sprawa nie może zostać załatwiona bowiem konieczne jest ustalenie następców prawnych byłych współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha oraz aktualnych adresów zamieszkania współwłaścicieli działek ewidencyjnych wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości, celem prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania nadzorczego i zapewnienia im, zgodnie z art. 10 kpa, możliwości czynnego udziału w sprawie. W tej sytuacji Minister Infrastruktury uznał, że skarga jest bezzasadna i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – Minister Infrastruktury nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż pismem z dnia 20 maja 2009 r. poinformowano strony postępowania, że ze względu na obowiązek prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania, nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w terminie wskazanym w piśmie z dnia 15 grudnia 2008 r., tj. do dnia 31 maja 2009 r. Jednocześnie wyznaczono nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 30 listopada 2009 r. Z kolei pismem z dnia 12 sierpnia 2009 r. poinformowano strony, że w sprawie zebrany został materiał dowodowy oraz że do dnia 23 września 2009 r. strony mogą składać pisemne wyjaśnienia, wnioski, dowody na poparcie swoich stanowisk, a także zapoznać się z posiadanym przez organ materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Podkreślić trzeba, że analiza dokumentów nie wskazuje, aby po uzyskaniu powyższej informacji strony postępowania składały jakiekolwiek wnioski, które wymagałyby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu organ powinien był więc niezwłocznie po wskazanej w powołanym piśmie dacie (tj. po dniu 23 września 2009 r.) załatwić przedmiotową sprawę. Skoro bowiem zgromadzony już został materiał dowodowy i nie zaistniała konieczność podjęcia dodatkowych działań wyjaśniających, nic nie stało na przeszkodzie w załatwieniu sprawy i wydaniu stosownego rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia [...] grudnia 1957 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1957 r. wpłynął do organu ponad 2 lata temu, tj. w dniu 16 lipca 2007 r. Przedmiotowa sprawa nie jest więc sprawą nową i powinna więc być niezwłocznie przez Ministra Infrastruktury załatwiona. Tymczasem do dnia rozprawy, tj. do dnia 5 lutego 2010 r. wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji nie został rozpoznany. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury jest uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.