I SAB/Wa 132/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. S. i J. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K. S. i J. P. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. K. S. oraz J. P. reprezentowani przez adwokata R. N. wnieśli o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wobec faktu, że od lutego 2013 r. sprawa nie została rozpoznana K. S. i J. P. reprezentowani przez adwokata R. N. wnieśli pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez K. S. i J. P. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta W. 31 października 2013 r. Termin na podjęcie rozstrzygnięcia upłynął zatem 31 stycznia 2014 r. Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. K. S. i J. P. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w w/w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazano również, iż pismem z dnia 7 marca 2014 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 lutego 2013 r., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 27 lutego 2013 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 5 marca 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu prawie półtora roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] października 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia (tj. do dnia 31 stycznia 2014 r.). W toku tego postępowania organ zwrócił się do Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania i przejęcia przedmiotowej nieruchomości pod inwestycje po 1945 r., np. decyzji lokalizacyjnych, przydzielenia terenu, pozwoleń budowlanych dot. w/w nieruchomości, która wchodzi obecnie w skład działek z obrębu [...], oraz do P. S.A. w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w/w dokumentów dot. przedmiotowej nieruchomości, która wchodzi obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...]. Z takim samym pismem o przesłanie w/w dokumentów organ zwrócił się również do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] odnośnie działek z obrębu [...] (vide pisma z dnia 6 czerwca 2013 r.). Ponadto pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. zwrócono się do Zarządu Dróg Miejskich w W. o przesłanie dokumentów dot. przejęcia części w/w nieruchomości pod inwestycje – poszerzenie ulic po 1945 r., np. decyzji lokalizacyjnych lub innych dotyczących budowy, poszerzenia, map, notatek (dz. ewid. Nr [...]). Zwrócono się również do Wydziału Obrotu Nieruchomościami W. o wskazanie czyją własność stanowi działka ew. nr [...] (vide: pismo z dnia 6 czerwca 2013 r.). Pismem z dnia 7 marca 2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 31 lipca 2014 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższe czynności organ uczynił w konsekwencji wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, co wynika z zestawienia daty wpływu zażalenia – 29 kwietnia 2013 r. oraz daty pism organu – 6 czerwca 2013 r., oraz w konsekwencji wniesienia skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi – 6 lutego 2014 r. oraz daty pisma organu – 7 marca 2014 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu 27 lutego 2013 r. Organ wskazał także dodatkowy termin zakończenia postępowania (31 lipca 2014 r.) - stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, choć uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.