I SAB/Wa 133/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Tomasz Szymdt Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania aktu w przedmiocie wniosku B. J. z dnia 27 września 2010 r. w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej B. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako hip. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, B. J. wnioskiem z 27 września 2010 r. wystąpiła do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. jako hip. nr [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 6 lutego 2012 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z [...] maja 2012 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2012 r. W związku z dalszą bezczynnością organu, B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że organ niewydając rozstrzygnięcia w sprawie rażąco naruszył art. 35 § 3, art. 8 i art. 12 § 1 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ dodał, że pismem z 20 marca 2013 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji do 31 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z 27 września 2010 r. o przyznanie odszkodowania. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez B. J. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże działania te podejmowane były w długich odstępach czasu i w sposób, który nie doprowadził do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z 27 września 2010 r. Sąd uznał termin 2-miesięczny. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu jest nie tylko naganna, ale także nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak realnych i skutecznych prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających zarówno z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również z postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. Wszelkie czynności podejmowane były w odstępach kilku lub kilkunastomiesięcznych. I tak, pierwsze działanie organu miało miejsce dopiero 21 stycznia 2011 r. (Prezydent zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie odbitki z mapy). Jakkolwiek do sierpnia 2011 r. organ systematycznie występował do odpowiednich jednostek organizacyjnych i archiwów o niezbędną dokumentację bądź informacje, to już po tej dacie przerwy w postępowaniu znowu były kilkumiesięczne. Pierwsza trwała do 1 lutego 2012 r., kiedy to Prezydent ponownie wystąpił do Wydziału Architektury [...] o nadesłanie decyzji lokalizacyjnej. Druga – po zwrocie w dniu 18 maja 2012 r. akt od Wojewody [...] po postanowieniu z [...] maja 2012 r. – trwała do 20 marca 2013 r., przy czym czynność podjęta w tym terminie polegała jedynie na poinformowaniu strony o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w w/w postanowieniu Wojewody [...] oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji do 31 lipca 2013 r. W tym miejscu zaznaczenia wymaga (co również rzutuje na ocenę naruszonego prawa), że było to pierwsze wskazanie przez organ nowego terminu załatwienia sprawy, a nadto wystosowane do strony dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność. Powyższe okoliczności wskazują zatem w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną było wynikiem wyłącznie i bezpośrednio niedziałania Prezydenta W. zgodnie z przepisami prawa. Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie odszkodowawcze prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 Kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.