I SAB/Wa 135/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi H. K., J. K. i M. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku H. K., J. K. i M. K. z dnia 28 września 2005 r., w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. I SAB/Wa 135/07 UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. K., J. K. i M. K. wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do rozstrzygnięcia w terminie 1 miesiąca złożonego przez nich wniosku w sprawie przyznania w/w prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], o pow. [...] m2 wchodzącego w skład dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr hip. [...], a obecnie stanowiącego część działki ew. nr [...] i część działki ew. nr [...]. Skarżący podnieśli, że w dniu 15 grudnia 1997 r. wystąpili z wnioskiem przypominającym Prezydentowi W., że do chwili obecnej nie został rozpoznany wniosek złożony przez Z. i S. małż. M. z dnia 15 grudnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Wniosek ten Prezydent rozpoznał decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] i ustanowił na rzecz skarżących prawo użytkowania wieczystego działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, wchodzącej dawniej w skład nieruchomości ozn. nr hip. [...], o pow. [...] m2. Skarżący podnieśli, że z powyższego wynika, iż poza zakresem tej decyzji pozostał fragment w/w nieruchomości o pow. [...] m2. Wobec faktu, że decyzja Prezydenta nie rozstrzygnęła wniosku w części dot. części nieruchomości hip. nr [...], o pow. [...] m2, w dniu 28 września 2005 r. skarżący złożyli do Prezydenta W. pismo "wskazujące na konieczność rozpoznania tej kwestii poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej". Prezydent W. w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do zarzutu pominięcia w decyzji powierzchni [...] m2 stanowiącej "rzekomo" część działki nr [...] oraz część działki [...] z obrębu [...], podniósł, że jak wynika z mapy sporządzonej w 1933 r. dawna hipoteka ozn. nr [...] posiadała [...] m2 powierzchni. Natomiast w wyniku odnowienia ewidencji gruntów, przedstawionej na mapie z dnia 29 grudnia 1991 r. przedwojenna działka hip. [...] obecnie posiada powierzchnię [...] m2. Organ podniósł również, że w tej sytuacji decyzją Prezydenta W. nr [...] został rozpoznany wniosek dekretowy w odniesieniu do całości gruntu dawnej hipoteki, a decyzja spełniająca żądanie skarżących o ponownym rozstrzygnięciu co do gruntu dawnej hipoteki, obciążona byłaby wadą prawną z art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Organ wniósł o oddalenie skargi. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 cyt. dekretu przeszły na własność gminy W., a od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 roku stał się własnością Dzielnicy-Gminy W., co potwierdził Wojewoda W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1993 roku. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 - ze zm.) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Miasta W. Zgodnie z przepisami cyt. dekretu budynki znajdujące się na gruntach [...] przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy w/w wnioski zostały załatwione odmownie. W dniu 15 grudnia 1948 r. Z. M. (dawny współwłaściciel hipoteczny) złożył stosowny wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy - na podstawie rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz.43). Z zaświadczenia wydanego w dniu 17 listopada 1948 roku przez Oddział Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. wynika, iż tytuł własności nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...] położonej przy ulicy [...], zawierającej pow. [...] m2 uregulowany jest jawnym wpisem na imię Z. i S. M. małż. M. na mocy aktu kupna z dnia 23 czerwca 1934 roku za nr [...] tej księgi. Aktem notarialnym rep. nr [...] zawartym w dniu 14 kwietnia 1959 roku Z. M. i jego żona S. M. darowali udziały synowi S. J. M. i córce M. H. Aktem notarialnym rep. [...] nr [...] zawartym w dniu 7 kwietnia 1965 r. S. J. M. i M. H. odziedziczone po ojcu swoim udziały, wynoszące łącznie 2/6 części lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] wraz ze swoimi udziałami w częściach wspólnych budynku i prawami do otrzymania prawa użytkowania wieczystego odpowiedniej części gruntu darowali swojej siostrze J. G. Natomiast w spadku po zmarłym ojcu J. G. odziedziczyła udział wynoszący 1/6 część lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawem do otrzymania prawa użytkowania wieczystego odpowiedniej części gruntu. W dniu 22 kwietnia 1990 r. zmarła J. G. i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział II Cywilny z dnia [...] września 1990 r. sygn. akt [...] spadek po niej na podstawie testamentu nabyła wnuczka J. M. D. w całości. Aktem notarialnym rep. [...] Nr [...] zawartym w dniu 5 lutego 1997 r. J. M. M. z d. D. sprzedała J. i H. małż. K. lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] wraz z prawami z nim związanymi oraz prawami i roszczeniami do ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu. Aktem notarialnym rep. [...] Nr [...] zawartym w dniu 1 sierpnia 1997 r. M. H. sprzedała M. K. lokal mieszkalny nr [...]. W dniu 8 grudnia 2000 r. zmarł S. J. M. i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z dnia [...] lipca 2001 roku sygn. akt [...] spadek po nim na podstawie ustawie nabyli syn Z. M. i córka I. T. w 1/2 części spadku każde z nich. Aktem notarialnym rep. [...] Nr [...] zawartym w dniu 24 kwietnia 2003 r. I. T. i Z. M. sprzedali J. i H. małżonkom K. lokal mieszkalny nr [...]. Z uwagi na to, iż wniosek z dnia 15 grudnia 1948 r. zgłoszony w trybie art.7 ust. 1 cyt. dekretu przez dawnego współwłaściciela nie został do chwili obecnej rozpatrzony -podlegał rozpatrzeniu w oparciu o art. 7 ust. 1, 2 i 3 tego dekretu. W dniu 15 grudnia 1997 r. H. i J. małż. K., M. K. oraz S. M. wystąpili z wnioskiem o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ten był przypomnieniem organowi administracji o konieczności rozpatrzenia wniosku złożonego w 1948 r. Prezydent W., rozpoznając wniosek z dnia 15 grudnia 1948 r., decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 , położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] - na rzecz: S. M., M. K. oraz H. i J. małż. K. - każdy po 1/3 niepodzielnej części. Od tej decyzji w/w strony złożyły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o przywrócenie prawa własności do gruntu o pow. [...] m2 oraz przyznania prawa użytkowania wieczystego w częściach odpowiadających udziałowi we współwłasności domu zlokalizowanego na tym gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po zapoznaniu się z odwołaniem - decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. Na w/w decyzję Kolegium strony wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi H. i J. małż. K., M. K., Z. M. i I. T., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1998 r. Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku Z. M. z dnia 15 grudnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położona w W. przy ul. [...], w granicach dawnej hipoteki nr [...] orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako działka ew. nr [...] w obrębie [...], uregulowana w KW [...], położonego w W. przy ul. [...] – na rzecz M. K. oraz H. i J. małż. K. Zdaniem organu rozbieżność z powierzchnią hipoteczną została opisana na mapie sytuacyjnej do celów prawnych wpisanej do ewidencji zasobu Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Składnicy Map i Dokumentów Geodezyjnych w W. w dniu 20 grudnia 1991 r. Mapa ta uwzględnia wszystkie zmiany powstałe na przestrzeni kilkudziesięciu lat w rejonie nieruchomości przy ul. [...] oraz posłużyła za podstawę wpisu do księgi wieczystej. Pismem z dnia 28 września 2005 r. H. K., J. K. i M. K. złożyli wniosek "wezwanie do wydania decyzji dot. pozostawienia poza rozpatrzeniem w decyzji nr [...] [...] m2 powierzchni przedwojennej nieruchomości [...] M. i Z. M. przy ul. [...] w W.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do wskazanych w tym przepisie terminów nie wlicza się m.in. okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Organ, który nie załatwił sprawy w terminie, obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (termin wyznaczony). Obowiązek sygnalizowania stronom o niezałatwieniu sprawy w terminie ustawowym ciąży na organie administracyjnym również wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kpa.). Wprawdzie przepisy nie dają żadnych wskazówek co do tego, jaki termin może być potrzebny do załatwienia sprawy, jednakże termin ten musi być wyraźnie oznaczony (w dniach, tygodniach, miesiącach). Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku Z. M. z dnia 15 grudnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawo użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w W. przy ul. [...], w granicach dawnej hipoteki nr [...], orzekł o ustanowieniu użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, ozn. jako działka ew. nr [...] w obrębie [...], uregulowana w KW [...], położonego w W. przy ul. [...] na rzecz M. K. oraz H. i J. małż. K. Wniosek H. i J. małż. K., M. K. oraz S. M. z dnia 15 grudnia 1997 r. o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, który był przypomnieniem organowi administracji o konieczności rozpatrzenia wniosku złożonego w 1948 r., został w rezultacie rozpatrzony w/w decyzją z dnia [...] października 2003 r. Zostało to również potwierdzone przez skarżących w ich skardze z dnia 16 lipca 2007 r. Natomiast wniosek z dnia 28 września 2005 r., znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy, będący wystosowanym przez skarżących "wezwaniem do wydania decyzji dot. pozostawienia poza rozpatrzeniem w decyzji nr [...] [...] m2 powierzchni przedwojennej nieruchomości [...] M. i Z. M. przy ul. [...] w W." nie został przez organ rozpoznany. W odpowiedzi na skargę organ nie powołuje bezpośrednio wniosku, odnosi się jedynie do zarzutu pominięcia w decyzji powierzchni [...] m2 stanowiących, według organu "rzekomo", część działki nr [...] i część działki nr [...] z obrębu [...]. Organ wyjaśnia, że na mapie z 1933 r. dawna hipoteka ozn. nr [...] ma powierzchnię [...] m2, natomiast na mapie z dnia 20 grudnia 1991 r. przedwojenna działka hipoteczna nr [...] ma powierzchnię [...] m2. Organ podnosi również, że ta rozbieżność została opisana na mapie. Nie podaje natomiast w jaki sposób i czy w ogóle wniosek z dnia 28 września 2005 r. został rozstrzygnięty. Organ wskazuje, że w związku z powyższym decyzją Prezydenta W. został rozstrzygnięty wniosek dekretowy w odniesieniu do całości gruntu dawnej hipoteki, zaś decyzja, która spełniałaby żądanie skarżących o ponownym rozstrzygnięciu, co do gruntu dawnej hipoteki, obciążona byłaby wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, czyli wadą nieważności. Jeżeli organ uważa, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu umarzającym postępowanie, jak słusznie wskazali skarżący w swojej skardze. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że wniosek z dnia 28 września 2005 r. nie został przez Prezydenta W. rozpoznany. Każdy wniosek złożony przez stronę postępowania administracyjnego organ ma obowiązek rozpoznać. Na podstawie przedstawionego stanu faktycznego Sąd uznał, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności i jest winien naruszenia terminów z art. 35 kpa, a także naruszenia art. 36 kpa poprzez niezawiadomienie strony oraz niepodanie przyczyn zwłoki i nowego terminu załatwienia sprawy. Strona skarżąca wyczerpała tryb instancyjny i zgodnie z art. 37 kpa złożyła zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione. Mając na uwadze, że Prezydent W. w załatwieniu sprawy H. K., M. K. i J. K. uchybił przepisom procesowym, Sąd na podstawie art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.