I SAB/Wa 137/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-12
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość stanowi rażące naruszenie prawa i czy sąd może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość miała miejsce, jednak nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od doręczenia wyroku, podkreślając, że organ nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 36 kpa, a wskazywane przez organ okoliczności nie usprawiedliwiają niedotrzymania ustawowych terminów.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli w lutym 2011 r. do Prezydenta W. wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu ustawowego terminu i wyznaczonego przez Wojewodę dodatkowego terminu do 31 grudnia 2014 r., organ nie wydał decyzji. Wnioskodawcy złożyli skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Mirosław Gdesz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi L. W., A. W., B. H., E. M. D., K. S., A. W., I. J. L. i E. J. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 11 lutego 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. Al. [...] hip. "[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących L. W., A. W., B. H., E. M. D., K. S., A. W., I. J. L. i E. J. B. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] lutego [...] r. L.W., A. W., B. H., E. M. D., K. S., I. K., w miejsce której wstąpiły I. J.L. i E. B. (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] grudnia [...] r. rep. A nr [...]) wniosły do Prezydenta [...] o ustalenie i wypłatę na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...], hip. [...]
W dniu [...] lipca [...] r. wnioskodawczynie złożyły do Wojewody [...]zażalenie z dnia [...] lipca [...] r. na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy odszkodowania w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia [...] r. nr [...] uznał zażalenie na bezczynność organu za zasadne. Uzasadniając powyższe postanowienie Wojewoda wskazał, że w ramach rozpatrzenia zażalenia może badać jedynie, czy zostały przekroczone terminy wynikające z art. 35 oraz art. 36 kpa. Dokonując analizy nadesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy Wojewoda stwierdził, że rzeczywiście wystąpiło przekroczenie tych terminów. W takim stanie sprawy Wojewoda uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r.
Z analizy akt sprawy wynika, że w dniach [...] listopada 2011 r., [...] grudnia 2012 r. oraz [...] lutego 2013 r. Prezydent [...] pozyskał z Biura Geodezji i Katastru oraz Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] kopię mapy numerycznej ewidencji gruntów i budynków z zaznaczeniem orientacyjnych granic przedmiotowej nieruchomości, aktualną na dzień [...] grudnia 2012 r. informację z ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej nieruchomości oraz akta lokalizacyjne obejmujące przedmiotową nieruchomość, pismo Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 1973 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia [...] r. Następnie pismem z dnia [...] września 2013 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami zostało przesłane pismo Biura Administracji i Spraw Obywatelskich [...] dotyczące daty zameldowania pierwszych lokatorów w budynkach położonych na przedmiotowej nieruchomości. Przy piśmie z dnia [...] października 2013 r. do organu nadesłanych zostało także 10 teczek akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wnioskodawczynie zostały poinformowane, że przewidywany termin zakończenia postępowania to dzień 31 grudnia 2014 r. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2015 r. organ poinformował o przyczynach niedotrzymania wyznaczonego terminu i wyjaśnił, że "decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana po sporządzeniu operatu szacunkowego i zabezpieczeniu środków na wypłatę odszkodowania".
Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. L.W., A. W., B. H., E. M. D., K. S., I.J.L. i E. B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Skarżące przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania i podniosły, że w sprawie zostało wydane postanowienie Wojewody [...] zobowiązujące organ do wydania decyzji we wskazanym terminie, co dotychczas, pomimo zebrania przez organ dokumentów niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia, nie nastąpiło.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie informując, że w sprawie są podejmowane czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie wskazał, że skarżące zostały pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformowane o aktualnym stanie sprawy oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia (po sporządzeniu operatu szacunkowego i zabezpieczeniu środków na wypłatę odszkodowania).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy pismem z dnia [...] lutego 2011 r. L. W., A. W., B. H., E. M. D., K. S., I. K., w miejsce której wstąpiły I. J. L. i E.i B (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] grudnia [...] r. rep. A nr [...]) wniosły do Prezydenta [...] o ustalenie i wypłatę na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...], hip. "[...] Wniosek niniejszy wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2011 r. i od tej daty rozpoczął się bieg ustawowego termin załatwienia sprawy. Następnie w dniu [...] lipca 2014 r. wnioskodawczynie złożyły do Wojewody [...] zażalenie z dnia [...] lipca 2014 r. na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy odszkodowania w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia [...] nr [...] uznał zażalenie na bezczynność organu za zasadne i wyznaczył organowi dodatkowy termin na załatwienie niniejszej sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r. Pomimo upływu tego terminu organ nie wydał jednak rozstrzygnięcia w sprawie. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym terminie.
Jednocześnie biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie ([...] 2011 r.), a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżących w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...]
Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, Prezydent nie wypełnił dyspozycji art. 36 kpa, ponieważ określenie, że oświadczenie "decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana po sporządzeniu operatu szacunkowego i zabezpieczeniu środków na wypłatę odszkodowania" nie wskazuje terminu zakończenia postępowania administracyjnego a co najwyżej wskazuje okoliczności, które mają umożliwić organowi wydanie merytorycznej decyzji. Ponadto wskazane przez organ okoliczności, od których uzależnia on zakończenie postępowania, nie są przez ustawodawcę przewidziane jako przesłanki umożliwiające organowi niedotrzymanie ustawowych terminów wynikających z art. 35 kpa. Zlecenie wykonania operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowemu oraz właściwe gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi należą do czynności, do których właściwego wykonywania organ jest zobowiązany. Organ administracji publicznej nie może obciążać strony skutkami braku właściwych działań w tym zakresie.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło