I SAB/Wa 139/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. P., E.P. i L. S.-Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J. P., E. P. i L. S.-Z. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. P., L. S.-Z. i E. P. reprezentowane przez adwokata W. T. pismem z dnia 20 sierpnia 2007 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], wniesionego w dniu 29 kwietnia 1948 r. przez byłego właściciela tejże nieruchomości. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy. Zabudowana nieruchomość gruntowa położona przy ul. [...] w W. należąca do R. P. vel P. objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Ostateczną decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1955 r. nr [...] odmówiono przyznania prawa własności czasowej gruntu tej nieruchomości jej dotychczasowemu właścicielowi. W wyniku rozpatrzenia wniosku J. P., L. S.-Z. i E. P. (następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości), Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1955 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1955 r. nr [...] w części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] i nr [...] w budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa. W pozostałej części organ nadzorczy stwierdził nieważność tych rozstrzygnięć. Akta własnościowe sprawy, wraz z wnioskiem byłego właściciela nieruchomości o ustanowienie własności czasowej gruntu (obecnie prawa użytkowania wieczystego) Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił organowi pierwszej instancji przy piśmie z dnia 12 listopada 2002 r. Wobec braku rozstrzygnięcia przez Prezydenta W. wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego ww. nieruchomości J. P., L. S.-Z. i E. P. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na nieterminowe załatwienie sprawy. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. postanowieniem z [...] września 2005 r. nr [...] wyznaczyło Prezydentowi W. dodatkowy termin do dnia 15 października 2005 r. na rozpatrzenie wspomnianego wniosku oraz wydanie w sprawie stosownego rozstrzygnięcia. W wyznaczonym przez Kolegium terminie organ sprawy nie rozpoznał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości zarzucili Prezydentowi W. naruszenie art. 12 § 2 k.p.a. w związku z art. 35 § 1 k.p.a polegające na nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania i naruszenie art. 36 k.p.a. polegające na przekroczeniu terminu wyznaczonego Prezydentowi W. do załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, iż ustanowienie na rzecz następców prawnych dawnego właściciela prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości wymagało jej wydzielenia poprzez dokonanie podziału geodezyjnego obecnej nieruchomości. Podział ten został zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Następnie zlecono rzeczoznawcy majątkowemu określenie wartości nieruchomości, która będzie podstawą ustalenia czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Operat szacunkowy został przekazany organowi w dniu 21 maja 2007 r. Organ podniósł ponadto, iż wobec zaginięcia akt własnościowych przedmiotowej sprawy, zaistniała konieczność ich odtworzenia i dlatego Prezydent W. wydał w dniu [...] lipca 2005 r. postanowienie nr [...] o odtworzeniu akt. Prezydent W. wskazał jednocześnie, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1500/06 stwierdzającym, iż Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości [...] w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w części określonej w § 2 ust. 3, § 3 ust. 1 i w § 5 ust. 2 wydana została z naruszeniem prawa, w Urzędzie W. prowadzona jest procedura ustalania zasad naliczania czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie ww. dekretu. Projekt został przedłożony Radzie Miasta, która w najbliższym możliwym terminie podejmie stosowna uchwałę w tej sprawie. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. pełnomocnik skarżących przedłożył tekst uchwały Rady W. z dnia [...] listopada 2007 r. [...] i poinformował Sąd, że uchwała ta odstąpiła od obliczania czynszu symbolicznego w oparciu o szacowanie przez rzeczoznawcę wartości nieruchomości. Pełnomocnik Prezydenta W. oświadczył natomiast, iż wobec nowego uregulowania czynszu symbolicznego pozostała już tylko kwestia uzyskania podpisu Prezydenta W., projekt decyzji jest już przygotowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Poza sporem pozostaje okoliczność, że po wydaniu w dniu [...] kwietnia 2002 r. przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ostatecznej decyzji nadzorczej w stosunku do decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1955 r. oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] czerwca 1955 r., po stronie Prezydenta W. jako organu właściwego do rozpatrzenia w pierwszej instancji wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) ciążył obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Akta sprawy zostały zwrócone organowi pierwszej instancji przy piśmie organu nadzorczego z dnia 12 listopada 2002 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do jej załatwienia. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada zaś na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu jej załatwienia. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy nie wynika by organ, od zwrotu akt z postępowania nadzorczego do dnia wniesienia zażalenia na nieterminowe załatwienie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy objętej wnioskiem o ustanowienie użytkowania wieczystego. Nie informował również strony o przyczynach niezałatwienia w terminie sprawy oraz nie wskazywał kiedy to postępowanie zostanie zakończone, do czego zobowiązany był na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Nie rozstrzygnął sprawy również w wyznaczonym przez Kolegium dodatkowym terminie, a jedynym dokumentem znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy wskazującym na to, że organ poinformował stronę o przyczynach jej niezałatwienia jest pismo z dnia 20 października 2005 r. nr [...] adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i przekazane do wiadomości stronie, w którym wskazywano nowy termin zakończenia postępowania na dzień 31 grudnia 2005 r. Termin ten jednak także nie został dochowany. Wprawdzie Prezydent W. w odpowiedzi na skargę przedstawił okoliczności, które spowodowały, że dotychczas w sprawie nie została wydana decyzja, niemniej w ocenie Sądu, nie usprawiedliwiają one pięcioletniej zwłoki w załatwieniu sprawy, oraz nie stanowią okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać niedopełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie wskazanym w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.