I SAB/Wa 141/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dorota Apostolidis sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.L. i P. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położone w W. dzielnicy [...], stanowiące działki ewid. nr: [...], powstałą z podziału działki nr [...] oraz [...] i [...], powstałe z podziału działki nr [...], z obrębu [...], uregulowane w księdze wieczystej Nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. L. i P. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] stycznia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona skarga J. L. i P. L. na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość stanowiącą własność skarżących, [...], przejętą na własność [...] na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W skardze wniesiono o wydanie orzeczenia zastępującego decyzję organu o przyznaniu skarżącym odszkodowania ewentualnie o zobowiązanie organu do wydania decyzji o przyznaniu oraz wypłacie skarżącym odszkodowania. Wnieśli również o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości określonej w art. 154§6 ppsa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że ww. decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wskazana decyzja obejmowała również wywłaszczenie nieruchomości skarżących, a mimo tego skarżący nie otrzymali odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W dniu [...] grudnia 2018 r. ([...] grudnia 2018 r. data pisma ) skarżący wnieśli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu w związku decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że opóźnienie w rozpoznawaniu sprawy jest spowodowane m.in. bardzo dużą ilością postępowań, a sprawy są rozpatrywane według kolejności wydawania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowych. Podniósł także, że strona była informowana o podejmowanych czynnościach oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej orzeczono: - zatwierdzono podział szeregu nieruchomości; -ustalono, że m.in. nieruchomości [...] stały się własnością [...]; -zatwierdzono projekt budowalny pod nazwą " rozbudowa dróg [...], skrzyżowanie typu małe rondo na terenie [...] wraz z rozbudową i przebudową infrastruktury technicznej"; -udzielono Prezydentowi [...] zezwolenie na realizację inwestycji drogowej według zatwierdzonego projektu budowlanego; -nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z [...] listopada 2018 r. poinformowano skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość [...] oraz przewidywanym terminie rozstrzygnięcia do dnia [...] lutego 2019 r. W dniu [...] lutego 2019 r. zawarto pomiędzy organem a H. P. umowę o dzieło o wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości gruntowych, [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesienie skargi zostało poprzedzone ponagleniem do organu II instancji w trybie art. 37 § 1 kpa, wyczerpany został zatem tryb warunkujący wniesienia skargi. Następnie wskazać należy, że przepis art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych tzw. specustawy drogowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474 dalej zrid ), wyznacza organowi 60-dniowy termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, który liczony jest od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zatem w niniejszej sprawie ustawowy termin upłynął w dniu [...] grudnia 2018 r., skoro decyzja została wydana w dniu [...] października 2018 r. z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednak w tym terminie nie zapadła decyzja, ustalająca odszkodowanie na rzecz skarżących za wywłaszczoną nieruchomość. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania co do przedmiotowych działek wysłano skarżącym [...] listopada 2017 r., co potwierdzają akta administracyjne. Tym samym pismem poinformowano strony o podjętych czynnościach w sprawie i przewidywanym terminie zakończenia postępowania określając go na [...] lutego 2019 r. Następnie zawarto [...] lutego 2015 r. umowę cywilnoprawną z rzeczoznawcą majątkowym. Oznacza to, że od daty wydania decyzji zrid do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tego tytułu upłynęło blisko 2 miesiące. Poza sporem jest również to, że odszkodowanie nie zostało dotychczas skarżącym przyznane. Upłynął również termin wskazany przez organ w piśmie z [...] listopada 2018 r. W konsekwencji powyższego, stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę nie czyni zarzutu bezczynności niezasadnym. To zaś implikuje po stronie Sądu obowiązek, stwierdzenia owej bezczynności, wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wyznaczając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dwumiesięczny termin na rozpoznanie sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu organowi akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd uwzględnił złożony charakter sprawy, konieczność zapoznania się strony ze sporządzonym w sprawie operatem szacunkowym oraz możliwość ewentualnego złożenia co do niego zastrzeżeń. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. W tym stanie rzeczy, mimo że postępowanie trwa już ponad 6 miesięcy, Sąd nie dostrzega wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że zaistniała opieszałość, kwalifikowana jako bezczynność Prezydenta [...], była efektem rażącego naruszenia przez niego zasad ogólnych procedury administracyjnej. Z takimi bowiem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby zwłoka w załatwieniu sprawy była przede wszystkim efektem intencjonalnego i nacechowanego "złą wolą" lekceważenia przez organ norm postępowania, a więc celowego unikania podejmowania decyzji mimo braku ku temu obiektywnie weryfikowalnych przeszkód. Takiej intencjonalnej obstrukcji procesowej ze strony organu, stwierdzić w sprawie nie sposób. Jak już to zostało zasygnalizowane, a na co zwracał uwagę także organ w odpowiedzi na skargę, zasadnicza przyczyna zwłoki wynika ze skomplikowanej materii w jakiej organ orzeka oraz z konieczności sporządzenia operatu szacunkowego. Skoro zatem zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, brak jest także uzasadnionych podstaw do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty opisanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przewidziane ww. przepisem środki prawne winny być bowiem w ocenie Sądu stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez ich zastosowanie (lub jednego z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka natomiast sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu w powyższym zakresie skarga podlegać musiała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie zaś art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4) orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.