I SAB/Wa 1417/16

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków postanawia: odmówić adwokatowi A. C. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał T. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformowała o wyznaczeniu adwokata A. C. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej – T. G.. W dniu [...] kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy w czytelni Sądu. Zarządzeniem z dnia [...] marca 2017 r. wobec nieprecyzyjnej treści skargi T. G. wezwano pełnomocnika do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, co jest jej przedmiotem w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu [...] kwietnia 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika zatytułowane sprecyzowaniem skargi administracyjnej. W piśmie tym pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, powiększonych o podatek od towarów i usług (VAT). Zarządzeniem z dnia [...] września 2017 r. wezwano ponownie pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania skargi poprzez jednoznaczne oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłości skarga dotyczy oraz o ile zarzucana jest bezczynność lub przewlekłość - to jakiego postępowania/sprawy powyższe dotyczy oraz do jednoznacznego wskazania przedmiotu skargi, w tym określenie jakiego dokładnie wniosku strony dotyczy (z jakiej daty i czego dotyczącego). W dniu [...] września 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej. Wobec nieprecyzyjnego wykonania zarządzenia z dnia [...] września 2017 r. ponownie wezwano pełnomocnika do jednoznacznego sprecyzowania zakresu przedmiotowej skargi z dnia [...] września 2016 r., poprzez wskazanie dokładnej daty pism (wniosku i zażaleń), których dotyczy skarga oraz jednoznaczne wskazanie przedmiotu tych pism, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wezwano do wykazania, czy skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb z art. 37 kpa. Poinformowano pełnomocnika, że nieprecyzyjne lub niejednoznaczne wykonanie wezwania zostanie uznane przez Sąd za niewykonanie tego wezwania. Pouczono, że obowiązkiem strony skarżącej zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. jest jednoznaczne sprecyzowanie przedmiotu skargi, a Sąd nie może domniemywać przedmiotu skargi. W dniu [...] listopada 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie Sądu. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie wykonał zarządzenia z dnia [...] września 2017 r. i z dnia [...] października 2017 r. w całości, nie wskazał bowiem w sposób dostatecznie precyzyjny, co stanowi przedmiot skargi. Sąd wskazał, że w pismach z dnia [...] września 2017 r. i z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik wskazał częściowo na wnioski skarżącej, jednakże nie sprecyzował ich w sposób dostateczny poprzez jednoznaczne wskazanie przedmiotu tych pism. W ocenie Sądu, treść powyższych pism pełnomocnika skarżącej nie pozwala ustalić w sposób niebudzący wątpliwości przedmiotu skargi skarżącej. Z uwagi na fakt, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy tylko konkretnej formy działalności organu administracji publicznej lub jego bezczynności w konkretnej zindywidualizowanej sprawie, a nie całokształtu jego działalności, czy bezczynności, to brak precyzyjnego wskazania przez stronę skarżącą konkretnej zindywidualizowanej sprawy, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 P.p.s.a., w skardze i w pismach procesowych uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie skargi. Ze względu na sposób redakcji skargi wniesionej do Sądu uniemożliwiający Sądowi zrekonstruowanie treści żądania skarżącej, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie do zasądzenia pełnomocnikowi kosztów za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będzie miało ww. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu [...] września 2016 r. (data wniesienia skargi) i nie zakończenie go przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zdaniem referendarza sądowego w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyznania wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu (referendarza sądowego) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). W orzecznictwie wskazuje się również, że udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/05, LEX nr 151472). Wskazuje się, iż nie ma obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 648/15). W szczególności nie uzasadniają przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej czynności ustanowionego z urzędu pełnomocnika, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym została przez Sąd odrzucona. W dniu [...] kwietnia 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz sporządził trzy pisma procesowe z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] września 2017 r., i [...] listopada 2017 r., stanowiące odpowiedź na wezwania Sądu do jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu skargi oraz oznaczenia organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłości skarga dotyczy. Trudno zatem uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie w postępowaniu w pierwszej instancji rzeczywistej pomocy prawnej. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być przede wszystkim pomoc niezbędna i efektywna. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji nie została udzielona. Pełnomocnik skarżącej nie wykonał bowiem w całości zarządzeń Sądu, tj. nie wskazał w sposób dostatecznie precyzyjny, co stanowi przedmiot skargi. Skutkiem tego, było odrzucenie przez Sąd skargi skarżącej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Dodatkowo wskazać należy, że wniosek pełnomocnika nie zawiera oświadczenia o jakim mowa w § 3 ww. rozporządzenia. Z tego też względu, wniosku pełnomocnika z urzędu nie można było uwzględnić. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności sprawy na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia, orzeczono jak w sentencji postanowienia.