I SAB/Wa 144/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.J., B.G. i D.D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] Warszawie w rejonie ul. [...], ozn. hip. jako [...] – działka nr [...] z [...] oraz działka nr [...] z [...] - w terminie pięciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M.J., B.G. i D.D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] maja 2016 r. M.J., B.G. i D.D. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...], ozn. hip. jako [...] – działka nr [...] z [...] oraz działka nr [...] z [...]. Wobec nierozpoznawania sprawy odszkodowania, skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, w następstwie rozpoznania którego, Wojewoda ów postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...] uznał je za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] 2 miesięczny termin na rozpoznanie sprawy. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie, czego konsekwencją było wniesienie wskazanej na wstępie skargi, w której skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że postępowanie przed organem toczy się od ponad dziewięciu miesięcy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi M.J., B.G. i D.D. jest bezczynność Prezydenta [...] mająca polegać na nierozpoznaniu jego wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...], ozn. hip. jako [...] – działka nr [...] z [...] oraz działka nr [...] z [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§1). Co do zasady przy tym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.) Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Wspomniany wniosek o przyznanie odszkodowania wpłynął do organu w dniu 11 sierpnia 2015 r. i nie został dotychczas rozpoznany. Nie dopełniono także obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. Nie informowano bowiem strony bezpośrednio po upływie terminu z art. 35 § 3 k.p.a. o przyczynach zwłoki i nowym terminie zakończenia postępowania. Z akt sprawy wynika przy tym, że po złożeniu wniosku o odszkodowanie, co jest równoznaczne z wszczęciem postępowania (ar. 61 § 3 k.p.a.) organ wystąpił jedynie do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o akta własnościowe (pismo BGN Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]). Pozostałe czynności ukierunkowane na załatwienie sprawy - polegające na wystąpieniach o dokumenty do różnych organów i komórek organizacyjnych Urzędu [...] oraz Archiwum Państwowego organ podejmować zaczął dopiero w styczniu 2017 r., a więc po 17 miesiącach od złożenia wniosku (vide pisma BGN Urzędu [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...]). Przy czym nastąpiło to dopiero po wystosowaniu przez skarżących wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej otrzymania. Oznacza to, że przez ponad 21 miesięcy organ, będąc właściwym w sprawie, pozostaje w stanie bezczynności, co czyni skargę oczywiście zasadną. Implikuje to po stronie Sądu obowiązek stwierdzenia zaistnienia owego stanu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.,a.), wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ta zaś w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać prowadzenia postępowania przez tak znaczny okres czasu. Zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to wynikiem kilkunastomiesięcznych zaniechań przez organ jakichkolwiek działań w sprawie. Wyznaczając, stosowanie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Uwzględniając zatem konieczność pozyskania przez Prezydenta całości dokumentacji Sąd ocenił, że realnym terminem w jakim możliwe jest zakończenie postępowania jest termin pięciu miesięcy, którego bieg rozpoczynał się będzie od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 powołanej ustawy.