I SAB/Wa 1449/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-01
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Joanna Skiba, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie pozostawało w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ mimo opóźnienia, przekazało wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do właściwego organu (Wojewody). Choć czas od wpływu wniosku do przekazania był zbyt długi, nie można uznać tego za rażące naruszenie prawa, gdyż organ ostatecznie podjął działania zgodne z właściwością.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1989 r. dotyczącej prawa użytkowania wieczystego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw. SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że uznało się za organ niewłaściwy i przekazało sprawę do Wojewody, co nastąpiło po ponad pół roku od wpływu wniosku. Sąd uznał, że bezczynność miała miejsce, ale nie z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu wniosku P. K. o stwierdzenie nieważności decyzji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. 3. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu wniosku P. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. Nr [...], nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. K., pismem z dnia 21 września 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. odmawiającego przyznania J. B. i K. S. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 kpa poprzez niezakończenie sprawy w terminie miesięcznym oraz naruszenie art. 36 kpa poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, przyczynach zwłoki i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy i wniósł o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania i sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia 12 maja 2015 r. wniósł do organu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Urzędu Dzielnicowego W., Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] kwietnia 1989r. i do dnia dzisiejszego postępowanie, mimo złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie zostało zakończone (sprawa nie została załatwiona), jak również organ nie poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
Ponadto wskazano, iż prowadzenie przez organ korespondencji w sprawie, której przedmiotem nie jest doręczenie stronom rozstrzygnięcia, nie stanowi rozpoznania ani załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem, a zatem stanowi pozostawanie organu w bezczynności. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, iż po otrzymaniu akt własnościowych nieruchomości z organu I instancji uzyskano informację, że dawna nieruchomość położona przy ul. [...], obecnie wchodzi w skład nieruchomości oznaczona jako działka ew. nr [...].
Wskazano, iż dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest w Sądzie Rejonowym [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...], w której w Dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Użytkownikiem wieczystym są P. W tej sytuacji Kolegium uznając się organem niewłaściwym do rozpoznania wniosku w stosunku do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, pismem z dnia 11 grudnia 2015 r. przekazało do rozpoznania wniosek wraz z aktami sprawy do Wojewody [...].
Podkreślono, iż kopia powyższego pisma została wysłana także do pełnomocnika strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa).
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wydało w ustawowym terminie decyzji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wskazuje, że do rozpoznania wniosku P. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. odmawiającego przyznania J. B. i K. S. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie jest organem właściwym.
Właściwość rzeczowa organu do stwierdzenia nieważności jest oceniana według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. W przypadku zmiany przepisów (zmian w strukturze organów administracji publicznej) ustala się organ, na który przeszła właściwość w tych sprawach.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż samorządowe kolegia odwoławcze są organami właściwymi do rozpoznania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. na podstawie art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., dotyczących gruntów które stanowią mienie komunalne.
Brak właściwości organów gminy w rozstrzyganiu spraw wieczystego użytkowania na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu, gdy przedmiotem postępowania jest grunt, który nie stał się ponownie własnością gmin [...], wyłącza właściwość kolegium odwoławczego w świetle art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w postępowaniach nadzorczych w stosunku do decyzji wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. w tych sprawach. W konsekwencji tego, w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, dotyczących gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, właściwymi organami są wojewodowie.
W związku z tym za właściwe należy uznać przekazanie przez Kolegium przedmiotowego wniosku skarżącego zgodnie z właściwością do Wojewody [...]., jednakże czas jaki upłynął od wpływu wniosku do Kolegium (15 maja 2015 r.) do czasu uznania swojej niewłaściwości i przekazania przedmiotowego wniosku zgodnie z właściwością do Wojewody [...]. (pismo z dnia 11 grudnia 2015 r.) t.j. po ponad pół roku - w ocenie Sądu należy uznać za zbyt długi okres.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku P. K. należało uznać za uzasadniony, jednakże Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Na ocenę tą wpłynął przede wszystkim fakt, że Kolegium co prawda z opóźnieniem, ale jednak przekazało przedmiotowy wniosek zgodnie z właściwością do właściwego organu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło