I SAB/Wa 145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 22 lutego 2013 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że pismem z dnia [...] marca 1990 r. nieżyjący brat skarżącego S. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za opisaną nieruchomość. W dniach [...] marca 1991 r. oraz [...] maja 1991 r. z powodu braku reakcji Urzędu wniosek ponowił M. K. Przy czym wobec niezakończenia sprawy przez 22 lata, skarżący w lutym 2012 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent terminu nie dotrzymał, co czyni skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w związku z koniecznością uzupełnienia dokumentacji nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie określonym w postanowieniu Wojewody. Jednocześnie wskazał, iż skarżący był informowany o toku sprawy i o terminie jej zakończenia, tj. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. organ poinformował, że sprawa zostanie zakończona do dnia [...] listopada 2012 r., a w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazał termin zakończenia postępowania do dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] marca 1990 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...]. Wobec niezałatwienia przez organ sprawy w terminie wynikającym ze wskazanych przepisów skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2012 r. Akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji w dniu [...] maja 2012 r., jednakże Prezydent nie dotrzymał terminu wskazanego w w/w postanowieniu ani też terminu wyznaczonego przez siebie w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. i kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. Zauważyć przy tym należy, że wyznaczane tymi pismami terminy zakończenia sprawy naruszają terminy określone w przepisach k.p.a., a tym samym obrazują podejście Prezydenta do potrzeby rychłego zakończenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił bowiem uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Z powyższego wynika, że organ pozostaje w bezczynności, albowiem pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 k.p.a. nie zakończył postępowania. Jednocześnie na względzie należy mieć również treść art. 1 i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 61., poz. 284 ze zm.). Stosownie do tych przepisów każdy obywatel kraju podlegającego jurysdykcji Konwencji ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie. Ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga Nr 51837/99, ST 2008, nr 11, s. 84). Ponadto także zgodnie z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego o prawie do dobrej administracji, podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, że organ je prowadzący występował o skompletowanie materiału dowodowego sprawy. Pismami z dnia [...] maja 2012 r. organ zwrócił się do [...] o nadesłanie informacji z ewidencji gruntów dla działek ew. nr[...] z obrębu [...] oraz do [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych. Następnie pismami z dnia [...] lipca 2012 r. organ wystąpił do: [...] o przesłanie kopii decyzji lokalizacyjnej, [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości, a także do [...] o wydanie dokumentów i podanie informacji w sprawie. Przy czym pismami z dnia [...] lipca 2012 r. i z dnia [...] stycznia 2013 r., wystosowanymi w oparciu o przepis art. 36 § 1 k.p.a., organ poinformował o przyczynie niezakończenia postępowania i podał termin rozpoznania wniosku odpowiednio do dnia [...] listopada 2012 r. i [...] kwietnia 2013 r. Zauważyć należy nadto, iż żądane dokumenty z [...] wpłynęły do Prezydenta dopiero w dniu [...] stycznia 2013 r. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona, jednakże Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.