I SAB/Wa 1472/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-13
Skład orzekający: sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, ponieważ od momentu otrzymania akt sprawy nie podjął żadnych czynności w celu jej załatwienia, nie informując stron o przyczynach zwłoki. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ od ponad 3,5 roku nie podejmował skutecznych działań, co jest sprzeczne z zasadą szybkości postępowania i podważa zaufanie do organów władzy publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Wniosek pierwotnie dotyczył prawa własności czasowej i był rozpatrywany na podstawie dekretu z 1945 r. Po decyzji Ministra stwierdzającej nieważność decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej, akta sprawy zostały przekazane Prezydentowi miasta. Pomimo upływu znacznego czasu od przekazania akt, Prezydent nie rozpoznał wniosku, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzono, że Prezydent miasta W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Prezydenta miasta W. na rzecz J. G. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent miasta W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz J. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. G. (dalej jako "skarżący") pismem z 29 lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" działka nr [...] o pow. 452 m2.
Jak wynika z akt administracyjnych powyższa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](Dz.U. Nr 50, poz. 279).
Były właściciel gruntu H.S. , wnioskiem z 30 listopada 1948 r. wystąpił do Zarządu Miejskiego w [...] o ustanowienie na jego rzecz prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z [...] marca 1972 r. nr [...] odmówiło wnioskodawcy przyznania prawa własności czasowej do części ww. gruntu o pow. 452 m2.
J.G. (następca prawny byłego właściciela) pismem z 20 sierpnia 2002 r. wystąpił o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
W rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 7 września 2010 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 r. Następnie pismem z dnia 15 maja 2014 r. Minister przekazał Prezydentowi [...] akta nieruchomości i wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W związku z bezczynnością Prezydenta, pismem z 3 czerwca 2016 r. J.G. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie, natomiast pismem z dnia 29 lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pomimo upływu dwóch lat od przekazania akt przez Ministra sprawa nie została zakończona, a nawet nie zostały powzięte jakiekolwiek czynności w sprawie przez Prezydenta. Organ naruszył tym samym zasadę rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a także maksymalne terminy załatwienia sprawy, tj. art. 8, art. 12 i art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." Wobec tego wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku dekretowego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt sprawy, o stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Prezydenta do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie było możliwe rozpoznanie powyższej sprawy z uwagi na przekazanie akt do tut. Sądu w związku ze złożoną skargą na bezczynność, dotyczącą przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W dniu 12 kwietnia 2017 r. organ otrzymał akta z Sądu i decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Akta sprawy wraz z decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r., wpłynęły do Prezydenta w dniu 19 maja 2014 r. Od tej daty do dnia wniesienia skargi nie podjęto już jednak żadnej czynności w sprawie, mimo wystosowania przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wprawdzie Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ale z decyzji tej nie wynika, aby podjął czynności w niniejszej sprawie, dotyczącej innej nieruchomości (położonej przy ul. [...]).
Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi, nawet raz nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ od ponad 3,5 roku pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie od dnia złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej nawet raz nie poinformował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a.
Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd miał przy tym na względzie datę złożenia wniosku wszczynającego przedmiotowe postępowanie (tj. 30 listopada 1948 r.).
W odniesieniu do zarzutu, dotyczącego zobowiązania do dyscyplinarnego ukarania pracownika organu należy stwierdzić, że ustawa nie przewiduje nałożenia takiego obowiązku na organ.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz 17 zł opłata za pełnomocnictwo.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło