I SAB/Wa 1473/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy S. [...] ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...]na rzecz T. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. T. D. (dalej jako: skarżąca), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu 6 maja 2011 r.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej na mapie nr hip. [...]. Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu 6 maja 2011 r.) T. D., reprezentowana przez adwokata, wystąpiła do Prezydenta [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej na mapie nr hip. [...]. W uzupełnieniu ww. wniosku, pismem z dnia 19 marca 2014 r. pełnomocnik wnioskodawczyni przesłała do organu postanowienie spadkowe po zmarłym S. M.. Pismem z 10 czerwca 2014 r. Prezydent [...] zwrócił się do Urzędu Miasta [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami dla [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Akta te organ otrzymał w dniu 25 czerwca 2016 r. Pismem z 9 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej przesłał organowi postanowienie spadkowe po zmarłym S. M. Pismem z 27 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej przesłał organowi postanowienie spadkowe po zmarłej S. M.. Pismem z 17 marca 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru w W. o nadesłanie informacji z rejestru gruntów oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych i granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] z o nadesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zagospodarowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z [...] sierpnia 1931 r. wraz z odpowiednim opisem dotyczącym przedmiotowego terenu. Powyższy dokument organ otrzymał z archiwum w dniu 4 listopada 2015 r. Pismem z 23 listopada 2015 r. organ zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o informacje o dokumentach dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, administrowania, remontów, budowy bądź odbudowy. Pismem 15 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do organu o rozpoznanie wniosku podnosząc, iż sprawa dojrzała już do ostatecznego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza do sporządzenia operatu szacunkowego z wyceną przedmiotowej nieruchomości. Pismem z 25 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismem z 2 marca 2016 r. organ powiadomił skarżącą o przyczynach niezałatwienia sprawy we wcześniejszym terminie oraz wskazał, iż przewidywany termin rozpatrzenia sprawy to 30 czerwca 2016 r. Postanowieniem nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość za nieuzasadnione. Pismem z 26 sierpnia 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opisaną wyżej skargę na bezczynność. W skardze zarzuciła organowi, iż do dnia wniesienia skargi wniosek z [...] kwietnia 2011 r. nie został rozpatrzony przez organ, pomimo wyznaczania od pięciu lat kolejnych terminów zakończenia postępowania. Wskazała, iż ostatni termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Prezydenta [...] pismem z dnia 2 marca 2016 r. to 30 czerwca 2016 r., a pomimo jego upływu organ nadal nie podjął decyzji. Jedyne czynności organu w sprawie sprowadzają się do prowadzenia korespondencji z innymi organami i instytucjami. W ocenie skarżącej, całość materiału dowodowego została w sprawie zgromadzona. Nie wiadomo zatem czemu organ nie powołał jeszcze biegłego rzeczoznawcy do spraw wyceny majątku i nieruchomości. Wobec powyższego, skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji rozpoznającej wniosek z dnia [...] kwietnia 2011 r. w terminie do dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką pismem z dnia 18 października 2016 r. wystąpiono o przesłanie niezbędnych dokumentów do Urzędu [...] Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich dla [...]. Wskazał ponadto, iż postanowieniem nr [...] Wojewoda M. uznał zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość za nieuzasadnione oraz że pismem z dnia 18 października 2016 r. pełnomocnik strony zostały poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl zaś art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. O bezczynności organu administracji w załatwieniu sprawy można zatem mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., o ile organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem, celem tej skargi jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarga T. D. na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu 6 maja 2011 r.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej na mapie nr hip. [...] zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do rozpoznania tego wniosku w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest bowiem, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu 6 maja 2011 r. Zatem, od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 K.p.a. Tymczasem, pomimo upływu ponad pięciu i pół lat od złożenia przez skarżącą opisanego wniosku Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2011 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu, w opisanych wyżej okolicznościach przedmiotowej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia w sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w sprawie rozpoznania ww. wniosku trwa już ponad pięć i pół roku. Z opisanych wyżej okoliczności stanu faktycznego wynika, że organ nie działał w tej sprawie systematycznie. Jak wynika z akt sprawy, pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero po upływie ponad trzech lat od daty wpływu wniosku z [...] kwietnia 2011 r. Zauważyć również należy, że czynności dokonanych w sprawie na przestrzeni ponad pięciu i pół roku Prezydent [...] niewątpliwie mógł dokonać w czasie znacznie krótszym. Tymczasem, stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających gromadzenia dokumentów. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania - pomimo starań organu, które muszą znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy - powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych (art. 36 K.p.a.). Zaś, w niniejszej sprawie, organ po raz pierwszy uczynił zadość powyższym obowiązkom dopiero pismem z 2 marca 2016 r., to jest po złożeniu przez skarżącą zażalenia do Wojewody [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800)