I SAB/Wa 1474/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. D. i K. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. nr [...] w części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...] w budynku przy ul. [...] w [...] oraz związanych z nimi praw - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących B. D. i K. G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. D. i K. G. pismem z dnia [...] września 2016 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1968 r. nr [...] odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej lokali nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali. Skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." poprzez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz wniosły o zobowiązanie Ministra do zakończenia sprawy, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...] lutego 2016 r., w nawiązaniu do wniosku złożonego przez B. D. i E. O. w dniu [...] listopada 1997 r., wystąpiono o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. we wskazanej wyżej części, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz że pismem z dnia [...] maja 2016 r. wezwano Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Skarżące podkreśliły, że zawiadomieniem z dnia [...] maja 2016 r. zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu, możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2016 r. Pomimo upływu wskazanego terminu sprawa nie została zakończona. Zdaniem skarżących w sprawie zostały już zgromadzone wszystkie materiały dowodowe i nie ma potrzeby przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, w związku z powyższym nie ma przeszkód do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Skarżące zaznaczyły ponadto, że organ prowadzący postępowanie nie powiadomił stron postępowania o kolejnym przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia, jak również nie wskazał przyczyn zwłoki. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie. Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] maja 1968 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r., odmówiło ustanowienia na rzecz dotychczasowych właścicieli użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. D., odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w części (dotyczącej sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...] w budynku przy ul. [...] oraz związanych z nimi praw), w której stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2439/13 uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. , a następnie Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] marca 2011 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. w części dotyczącej stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1968 r. Do rozpatrzenia pozostał zatem wniosek B. D. i E. O. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. Organ zaznaczył, że zawiadomieniem z dnia [...] maja 2016 r. poinformowano strony o prowadzonym postępowaniu i przewidywanym terminie jego zakończenia do dnia 31 lipca 2016 r. oraz że uprawniony geodeta sporządził w dniu [...] października 2016 r. opinię geodezyjną dotyczącą nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ podkreślił, że w postępowaniu konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia oraz że obecnie trwa jego analiza prawna. Rozstrzygnięcie zostanie wydane w najszybszym możliwym terminie. Organ podkreślił jednocześnie, że ze względu na złożony charakter i stopień skomplikowania spraw dotyczących gruntów [...] konieczne jest podejmowanie licznych, nie zawsze widocznych dla stron postępowania czynności, związanych m.in. z ustalaniem stron, a także gromadzenie materiału dowodowego, dokonywanie analizy i badanie dokumentów. Organ zaznaczył, że sprawy rozpatrywane są według kolejności wpływu. Dochowanie terminów wynikających z K.p.a. uniemożliwia również duża ilość spraw prowadzonych przez referentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w "K.p.a." oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a. Analiza dokumentów przekazanych do Sądu wraz ze skargą na bezczynność wskazuje, że sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1998 r. była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej i sądu administracyjnego. Jak wyżej wskazano na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2439/13 Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., mocą której uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. i stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1968 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1968 r. Oceniając czy Minister Infrastruktury i Budownictwa pozostaje w stanie bezczynności, Sąd miał więc na uwadze stan sprawy po wydaniu przez Ministra w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że jedyną podjętą przez organ czynnością po wydaniu w/w decyzji było wystosowanie do stron postępowania w dniu [...] maja 2016 r. zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 lipca 2016 r. W dniu [...] października 2016 r. sporządzona ponadto została opinia geodezyjna dotycząca przedmiotowej nieruchomości warszawskiej. Z nadesłanych akt sprawy nie wynika aby organ podejmował jakiekolwiek inne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Minister nie dochował też terminu wyznaczonego w zawiadomieniu z dnia [...] maja 2016 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom K.p.a. Sąd uznał jednocześnie, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w K.p.a. i ograniczenie czynności mających na celu zakończenie sprawy do wystosowania zawiadomienia z dnia [...] maja 2016 r., bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zwłaszcza, że - jak wyżej wskazano - sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej i sądu administracyjnego, zatem materiał dowodowy konieczny do wydania rozstrzygnięcia został już zgromadzony. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).