I SAB/Wa 1482/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent [...]przy rozpoznawaniu wniosku M. K. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2015 r. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu jej wniosku o przyznanie odszkodowania z utraconą nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. dawnym nr [...], będącą w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) własnością F. i M. małż. W.- poprzedniczki prawnej skarżącej. Skarga ta wniesiona została w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z [...] maja 2015 r., M. K. wystąpiła do Prezydenta [...] o ustalenie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774), odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w [...]. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie wniosła ona [...] lipca 2015 r. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, a następnie wskazana na wstępie skargę, w której domagała się wyznaczenia Prezydentowi [...] miesięcznego terminu na rozpatrzenie wniosku oraz stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec nieprzekazania tej skargi Sądowi pełnomocnik strony pismem z [...] listopada 2015 r. wezwał organ do jej niezwłocznego przesłania do Sądu, a w dalszej kolejności wystąpił o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". W uwzględnieniu tego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 września 2016 r. sygn. akt I SO/Wa 1425/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 złotych. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przesłana została natomiast do Sądu przy piśmie z [...] października 2016 r. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] rozpoznał sprawę, w której pozostawał w zwłoce, odmawiając przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2016 r., jak też w ustnym wystąpieniu na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty sformułowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna, gdyż przy rozpoznawaniu wniosku M.K. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], Prezydent [...], pozostawał w stanie zwłoki klasyfikowanej jako bezczynność. Ta bowiem ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała miejsc z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce – a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.). Bezprzedmiotowe jest jedynie orzekanie wówczas o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (zostało ono bowiem już wydane) i z tego względu w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że wniosek M. K. o ustalenie odszkodowania do dnia wniesienia skargi ([...] września 2015 r.) nie został rozpoznany. Prezydent [...] bowiem podjął rozstrzygnięcie w sprawie nim wywołanej dopiero [...] października 2016 r. Wpłynął on natomiast do organu [...] maja 2015 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...]. Od ww. daty rozpoczął zatem swój bieg określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. W tym stanie rzeczy postępowanie wywołane żądaniem skarżącej winno ulec zakończeniu co do zasady do [...] lipca 2015 r. Godzi się jednocześnie zauważyć, że pierwsza i jedyna przed wydaniem decyzji czynność ukierunkowana na załatwienie sprawy - jaką było wystąpienie Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Urzędu [...] (komórki organizacyjnej urzędu obsługującego organ, odpowiedzialnej za rozpatrzenie wniosku) do Delegatury owego Biura w Dzielnicy [...] - miała miejsce dopiero 7 miesięcy po złożeniu wniosku (vide pismo z [...] grudnia 2015 r. nr [...]). Przy czym, mimo otrzymania tych akt już w styczniu 2016 r., jak też świadomości wniesionej skargi na bezczynność, przez kolejnych 10 miesięcy organ nadal nie podejmował w sprawie rozstrzygnięcia. Nie prowadził także wówczas jakichkolwiek dodatkowych czynności dowodowych. Oznacza to, że przez 17 miesięcy pozostawał w stanie bezczynności. Ta zaś przybrała w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy postać kwalifikowaną, tj. rażąco naruszała prawo. Tak długi okres jej procedowania, w połączniu z brakiem podejmowania w tym czasie realnych działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy i brakiem realizacji obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a., pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania i zasadą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej, a przez to rażąco narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i 12 k.p.a., a także art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Nie bez znaczenia także dla oceny charakteru zwłoki, jest lekceważące podejście przez organ do wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania sądowi skargi w terminie 30 dni od jej wniesienia. Ta bowiem przekazana została do Sądu dopiero niemal po roku od jej wpływu do organu. Przyczyny zaś tego stanu rzeczy nie zostały w ogóle wyjaśnione, co skutkowało wymierzeniem organowi z tego tytułu grzywny w wymiarze 2000 złotych. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 2 wyroku), zaś w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r, poz. 1804)