I SAB/Wa 15/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-26

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stały, stosunkowo wysoki dochód miesięczny i posiada znaczący majątek, może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie może być przyznane osobie fizycznej, która wykazuje stały, stosunkowo wysoki dochód miesięczny oraz posiada znaczący majątek, a także gdy członkowie jej rodziny również osiągają własne dochody. Sytuacja majątkowa takiej osoby nie jest uznawana za szczególnie trudną, co uniemożliwia przyznanie pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca W.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Warszawie odrzucającego jej skargę na bezczynność Wojewody Mazowieckiego. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, a jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Posiada dom i mieszkanie. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.J. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie nadzorcze postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 15/08 odrzucił – jako niedopuszczalną – skargę W. J. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie nadzorcze. Odpis nieprawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącej w dniu 11 marca 2008 r. W tej sytuacji W.J. wnioskiem z dnia 17 marca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, celem wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego postanowienia z dnia 4 marca 2008 r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem A. oraz pełnoletnią córką Z.. Źródłem utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni zaznaczyła, że nie zna wysokości dochodów uzyskiwanych przez męża i córkę. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że W.J. nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżąca uzyskuje stały, stosunkowo wysoki dochód w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie, posiada wraz z mężem dom o powierzchni [...] m² oraz mieszkanie o powierzchni [...] m². Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że wnioskodawczyni nie jest osobą uboga, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącej nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty ustanowienia adwokata. Zwłaszcza, że jak wynika z podnoszonych we wniosku okoliczności zarówno mąż wnioskodawczyni, jak i jej córka osiągają dochody własne. W.J. wskazała co prawda, że nie zna wysokości dochodów uzyskiwanych przez męża i córkę. Nie zmienia to jednak faktu, że każdy z trzyosobowej rodziny uzyskuje dochód, a tym samym uznać można, iż wnioskodawczyni nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Wysokość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło