I SAB/Wa 15/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Kamil Kowalewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr [...] oddala skargę. Pismem z 29 grudnia 2023 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 30 października 2023 r. nr [...], którą uznał zasiłek okresowy przyznany decyzją z 3 sierpnia 2016 r. nr [...] za świadczenie nienależnie pobrane i orzekł o jego zwrocie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Kolegium odwołanie otrzymało w listopadzie 2023 r. i do tej pory nie zakończyło postępowania mimo, iż zgodnie z przepisami powinno zakończyć je w ciągu miesiąca. Stwierdziła, że postępowania dotyczą świadczeń o charakterze socjalnym, a od wydanych w nich rozstrzygnięć zależy wydanie rozstrzygnięć w innych postępowaniach. Podniosła, że Kolegium rozpatruje sprawy skarżącej w tym samym przedmiocie od 2021 r. Zwracała przy tym uwagę, że są one mu znane z urzędu, nie wymagają "zindywidualizowanego" podejścia, bowiem każda decyzja wydana przez Kolegium ma to samo uzasadnienie, rozstrzygnięcie i taką samą treść. Jednocześnie wskazała, że ponaglenie złożyła w dniu 28 grudnia 2023 r. W tym stanie rzeczy wnosiła o stwierdzenie bezczynności; zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 50 złotych za każde niezakończone postępowanie, a także grzywny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o umorzenie postępowania. Wyjaśniało, że decyzją z 15 stycznia 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 30 października 2023 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Przedmiotem jej jest bezczynność Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 30 października 2023 r. nr [...]. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775) dalej: "k.p.a.", bezczynność zachodzi gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis obliguje z kolei organ do zawiadamiania strony, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Skoro zatem w świetle przywołanych unormowań stan bezczynności uwarunkowany jest upływem ww. terminów, to w sytuacji gdy jeszcze to nie nastąpiło, bądź w ich okresie podjęty został akt przerywający ich bieg, o bezczynności organu mowy być nie może. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). W postępowaniu odwoławczym załatwienie sprawy powinno nastąpić zaś co do zasady w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 in fine k.p.a.). Respektowanie zasady szybkości postępowania nie zwalnia jednak organu od obowiązku dążenia do ustalenia w sprawie miarodajnych z punktu widzenia stosowanych norm prawa materialnego elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Stąd terminy w jakich sprawa ma być załatwiona mogą ulegać przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a. Niektóre zaś okresy prowadzonego postępowania wręcz do nich nie są wliczane, co wynika wprost z art. 35 § 5 k.p.a., stanowiącego, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających (a więc także ustalonego w § 3 art. 35 k.p.a. terminu rozpoznania odwołania) nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 569), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Pod pojęciem przyczyn niezależnych od organu, o których mowa w krańcowej części cytowanego przepisu, rozumieć z kolei należy przeszkody obiektywnie uniemożliwiające procedowanie sprawy, których źródłem nie są działania (zaniechania) owego organu, niestanowiące jednocześnie podstawy do zawieszenia postepowania, jak choćby oczekiwanie na przekazanie przez inny organ lub instytucje istotnych w sprawie dowodów. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zarzucenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego odwołania. Po przekazaniu mu odwołania przez organ pierwszej instancji (co miało miejsce 27 listopada 2023 r.) Kolegium bez zbędnej zwłoki zakończyło postępowanie wydając w nim 15 stycznia 2024 r. ostateczną decyzję nr [...]. Oceniając sprawność postępowania prowadzonego w sprawie, Sąd nie mógł abstrahować od okoliczności równoległego prowadzenia przez organ kilkudziesięciu postępowań odwoławczych zainicjowanych przez skarżącą (z treści przedmiotowego odwołania wynika, że jednocześnie dotyczyło ono 29 decyzji wydanych w dniu 30 października 2023 r.). Konieczność zindywidualizowanego podejścia do każdej z nich bez wątpienia bowiem musiała oddziaływać na tempo ich załatwiania. Natomiast ocena skarżącej, że wydawane przez organ rozstrzygnięcia nie wymagają zindywidualizowanego podejścia bo mają to samo uzasadnienie i rozstrzygnięcie, pozostaje jedynie subiektywnym odczuciem skarżącej, które nie przekłada się na ocenę bezczynności dokonywaną przez Sąd. Uwzględniając zatem te wszystkie uwarunkowania nie sposób uznać, że postępowanie w sprawie było prowadzone ponad niezbędny do jej załatwienia okres. To zaś czyni skargę niezasadną Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.