I SAB/Wa 150/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-02
Skład orzekający: Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania w sposób wyczerpujący, a jedynie złożył wypełniony formularz wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania w sposób wyczerpujący, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, gdyż wnioskodawca był z mocy ustawy zwolniony z ich uiszczania.Stan faktyczny
P.S. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, a następnie do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednakże wnioskodawca nie zastosował się do wezwań. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; 2. umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: 1. odmówić prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k.21) przesłał wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."
Powyższe wezwanie skarżący otrzymał w dniu [...] kwietnia 2015 r. (k.23) i w zakreślonym przez Sąd terminie tj. w dniu [...] maja 2015 r. (data nadania) nadesłał wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wezwaniem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę, odpisu zeznania podatkowego za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę w 2014 r., oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu trzech miesięcy, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2015 r.(k.34), jednakże pozostało ono bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem datowanym na dzień [...] września 2015 r. P. S. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 7 września 2015 r. wskazując, że dopełnił wszelkie obowiązki związane ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, postanowienie z dnia 8 września 2015 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.
W złożonym w dniu [...] maja 2015 r. (data nadania) urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto z tytułu zawartej umowy o pracę. Jednocześnie wskazał, że miesięczny koszt wynajmu pokoju wynosi go [...] zł, przy czym umowa zawarta jest nieformalnie. Wskazał, że jego wynagrodzenie jest zajęte przez komornika sądowego. Jednocześnie stałe wydatki wynoszą: [...] zł na zakup biletu miesięcznego (karty miejskiej), opłaty za telefon komórkowy w wysokości [...] zł, opłaty za internet w wysokości [...] zł, zaś na zakup żywności i środków czystości przeznacza [...]zł miesięcznie. Jednocześnie z treści sprzeciwu wynika, że w ocenie skarżącego złożenie wypełnionego formularza urzędowego PPF jest jedyną i wystarczającą "formalnością" związaną ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji Sąd uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 165 § 1 w zw. z art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 249a P.p.s.a., albowiem rozpoznanie wniosku skarżącego w tym zakresie jest zbędne wobec przedmiotu sprawy, która dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu z zakresu pomocy i opieki społeczne, a skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia tych kosztów z mocy ustawy (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło