I SAB/Wa 151/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody na zawarcie umowy sprzedaży postanawia: odrzucić skargę. Przedsiębiorstwo [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniosło skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa. Skarżący powołując art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił Ministrowi, że nie podjął wynikających z ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody na sprzedaż przez Przedsiębiorstwo Państwowe - Przedsiębiorstwo [...] w K. o okresie od dnia 31 grudnia 1997 r. do 31 stycznia 2008 r. Spowodowało to uchybienie miesięcznemu terminowi do rozpoznania sprawy, co w konsekwencji narazi skarżącego na zwrot podwójnego zadatku wyłonionemu w procedurze zbycia nieruchomości kontrahentowi. Stanowi to naruszenie art. 5b ust. 4 w związku z art. 5b ust. 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. W skardze wymieniono też czynności Ministra Skarbu Państwa, które w ocenie skarżącego stanowią naruszenie przepisów powołanej ustawy. W ocenie skarżącego bezczynność organu w okresie od 31 grudnia 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. jest naruszeniem art. 5b ust. 4 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. i tym samym stwierdzona przez organ bezprzedmiotowość wniosku wynika początkowo z bezczynności organu, a następnie z niewłaściwych czynności podejmowanych przez organ od dnia 3 marca 2008 r. do 16 czerwca 2008 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Skarbu Państwa do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wymogami powołanej ustawy. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Minister podkreślił, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Organ nie był obowiązany do podjęcia wskazywanych przez skarżącego czynności. Ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa przydzielono określone kompetencje związane z wykonywaniem uprawnień wynikających z praw majątkowych Skarbu Państwa. Należy to odróżnić od praw i obowiązków Ministra Skarbu Państwa podejmowanych w sferze imperium, jak również od działalności tego Ministra poddanej kontroli sądów administracyjnych, co w konsekwencji uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W dalszej części odpowiedzi na skargę Minister uzasadnił wniosek o jej oddalenie wskazując, że zgodnie z art. 5a ust. 3 pkt 2 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. nie wymaga zgody, o której mowa w ust. 1 czynność prawna jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, w których prawa z akcji lub udziałów wykonuje mister właściwy do spraw Skarbu Państwa, jeżeli z mocy przepisów odrębnych, postanowień statutu lub umowy spółki na jej dokonanie jest wymagana zgoda walnego zgromadzenia albo zgromadzenia wspólników, co ma miejsce w sprawie niniejszej. Powyższe zapisy ustawowe znalazły odzwierciedlenie w § 17 oraz 47 ust. 3 pkt 2 aktu założycielskiego spółki Przedsiębiorstwo [...] w K. Spółka z o.o. Ratio legis art. 5a ust. 3 pkt 2 ustawy jest zwolnienie jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, mających zamiar dokonania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, z obowiązku uzyskania zgody Ministra Skarbu Państwa w sytuacji, gdy organ ten działając jako walne zgromadzenie albo zgromadzenie wspólników, wyraża zgodę na planowane rozporządzenie, wymaganą przepisami odrębnymi, postanowieniami statutu albo umowy spółki. Stosownie do powołanego wyżej przepisu nie ma konieczności uzyskania odrębnej zgody na sprzedaż przez skarżącego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako wniesiona w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających przepisów prawa. Punkt 8 powołanego przepisu stanowi natomiast, że skarga na bezczynność organów przysługuje w przypadkach określonych w punktach 1-4. Oznacza to, że nie każda bezczynność organu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skuteczna może być tylko skarga w sprawach z zakresu administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest oczywiste, że wydanie zgody, o której mowa w ustawie z 8 sierpnia 1996 r. nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, dlatego skarga na bezczynność Ministra Skarbu Państwa nie mogła być uwzględniona. Należy też zauważyć, że zawarte w art. 104 § 1 k.p.a. stwierdzenie, iż załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. Wydając decyzję administracyjną organ musi dysponować wyraźną podstawą prawną, upoważniającą do działania w drodze decyzji. Brak podstawy prawnej w obowiązującym ustawodawstwie powoduje, że nie ma podstaw do działania w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy art. 5a-5c ustawy z 8 sierpnia 1996 r. nie przewidują działania Ministra Skarbu Państwa w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji należy stwierdzić, że zgoda lub odmowa zgody stanowi wyraz władztwa wykonywanego w innym trybie niż przez wydanie decyzji administracyjnej. Minister zajmuje stanowisko w sprawach, o których mowa w tej ustawie w formie oświadczenia woli. W myśl postanowień art. 5c ust. 5 i 6 powołanej ustawy odmowa wyrażenia zgody podlega kontroli sądów powszechnych, nie zaś sądów administracyjnych. Do postępowań w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy części pierwszej księgi drugiej tytułu II działu IVa Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to stosowanie przepisów o postępowaniu nieprocesowym dotyczących spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego. O tym, że omawiane czynności należą do czynności z zakresu prawa cywilnego wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 4 sierpnia 2006 r. sygn. III CZP 50/2006 (LEX 190499). Należy też dodać, że sąd administracyjny w sprawie ze skargi na bezczynność organu orzeka według stanu sprawy na dzień wydania orzeczenia. Sąd nie rozstrzyga w przedmiocie bezczynności organu w sprawach "zaszłych", lecz tylko ocenia aktualną bezczynność organu. Gdy bezczynność ustąpiła przed wydaniem orzeczenia - niezależnie z jakiej przyczyny - wydanie orzeczenia staje się zbędne. W tym stanie prawnym nawet gdyby Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna, nie byłoby podstaw prawnych do jej uwzględnienia. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.