I SAB/Wa 151/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi B. G. na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku B. G. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej B. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. B. G. zastępowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (d. [...]) o pow. [...] m², oznaczonej jako hip. [...], a obecnie jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność poprzedników prawnych skarżącej objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy, a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika, że B. G. wraz z matką wnioskiem z dnia 3 listopada 1995 r. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Prezydent W. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania B. G. kwestionującej wysokość ustalonego odszkodowania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta W., w terminie określonym w art. 35 Kpa, wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] B. G. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie przedmiotowego wniosku B. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. W uzasadnieniu podniosła, że mimo wyznaczenia organowi dodatkowego terminu, do dnia sporządzenia skargi w sprawie nie zostały podjęte żadne czynności, a organ nie zawiadamia strony o przyczynach zwłoki oraz planowanym terminie wydania decyzji. W ocenie skarżącej bezsporna jest kwestia zasadności przyznania odszkodowania, a w sprawie zgromadzony został cały materiał dowodowy, nic więc nie może usprawiedliwiać rozpatrywania sprawy od ponad dwóch lat. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Ponadto pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. poinformowano stronę o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kpa oraz, że postępowanie zostanie zakończone w do dnia 31 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako -p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej jako Kpa, zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). Artykuł 36 § 1 Kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o ustaleniu odszkodowania, po stronie tego ostatniego powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 Kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent W. rozpoznając ponownie sprawę, przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia zwrotu akt administracyjnych przez Wojewodę [...] do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent W. nie zakończył postępowania. Zatem, mimo upływu ponad trzech lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. Z analizy akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ nie tylko podejmował szereg czynności, jak wyjaśnia w odpowiedzi na skargę, ale by w ogóle podejmował jakiekolwiek czynności procesowe po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Takimi działaniami organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 Kpa. Pierwszy raz o dodatkowym terminie załatwienia sprawy poinformował on skarżącą dopiero przy piśmie z dnia 26 stycznia 2012 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia 30 kwietnia 2012 r., a uczynił to dopiero w reakcji na ponaglające pismo pełnomocnika skarżącej. Kolejne dodatkowe terminy wyznaczył do dnia 30 września 2012 r., 28 lutego 2013 r. a następnie do dnia 31 lipca 2013 r. po uwzględnieniu przez Wojewodę [...] zażalenia pełnomocnika skarżącej na przewlekłość postępowania. W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości działania organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie z uwzględnieniem konieczności sporządzenia operatu szacunkowego. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter. Istotne w sprawie jest również to, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, z którego wysokością skarżąca się nie zgodziła kwestionując przyjętą w operacie szacunkowym cenę. Jakkolwiek zatem przedłużanie terminu sporządzenia nowego operatu szacunkowego bez wątpienia uzasadnia twierdzenie, że organ pozostaje w załatwieniu sprawy w zwłoce, to nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.