I SAB/Wa 151/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S., A. L., G. S., H. K., P. S. i P. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 21 sierpnia 2009 r.; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących A. S., A. L., G. S., H. K., P. S. i P. S. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S., G. S., H. K., A. L., P. S. i P. S., reprezentowani przez r. pr. K. M., pismem z dnia 26 lutego 2014 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku J. S. z dnia 21 sierpnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1973 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1973 r., nr [...] odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po H. G. i jego następcach prawnych. W dniu 23 maja 2013 r. do akt sprawy wpłynęło niniejsze postanowienie, wobec czego w dniu [...] czerwca 2013 r. Minister podjął zawieszone postępowanie administracyjne. W dniu 11 lipca 2013 r. organ poinformował stronę o czynnościach, które podjął w sprawie, zaś do dnia wezwania organu przez skarżących do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, tj. do dnia 30 stycznia 2014 r. – Minister nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżących, nierozpoznanie wniosku z dnia 21 sierpnia 2009 r. do chwili wniesienia skargi stanowi naruszenie nie tylko art. 35 k.p.a., oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym m.in. wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania, zasady legalności wskazanej w art. 6 k.p.a., zasady praworządności statuowanej przez art. 7 k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania, o której mowa w art. 8 k.p.a., które to zasady organy muszą bezwzględnie stosować. W konsekwencji, skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do wydania - w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi administracji akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność - decyzji administracyjnej w sprawie ww. wniosku; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; oraz 3) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że po wpłynięciu wniosku z dnia 21 sierpnia 2009 r. Minister Infrastruktury wystąpił w dniu 2 września 2009 r. do Sądu Rejonowego [...] o nadesłanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R. i Z. G.; do [...]; do [...] - o nadesłanie akt własnościowych, oraz do Wydziału ds. Ewidencji Gruntów i Budynków dla jednostki ewidencyjnej [...] o nadesłanie mapki z zaznaczeniem granic dawnej nieruchomości hipotecznej będącej przedmiotem roszczeń wraz z wypisem z ewidencji gruntów. Ponadto, zawiadomieniem z dnia 2 września 2009 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu. Kolejne czynności organ podejmował w dniu 30 listopada 2009 r. oraz w dniu 14 grudnia 2009 r. - ponawiając powyższe prośby kierowane do ww. organów. Wystąpienia te wobec braku odpowiedzi, ponowiono w dniach 17 lutego 2010 r. i 8 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 14 grudnia 2009 r. organ wystąpił również do Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych Centrum Personalizacji MSWiA o nadesłanie aktualnego lub ostatniego znanego adresu zamieszkania, ewentualnie wskazanie daty i miejsca zgonu, H. G. Jak wskazał Minister, o wszystkich czynnościach informowano pełnomocnik wnioskodawczyni postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. organ zawiesił postępowanie w sprawie do czasu ustalenia następców prawnych H. G., które podjął po ustaniu przyczyny zawieszenia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Następnie, Minister wyjaśnił, że sprawy dotyczące odszkodowań są skomplikowane, wymagają gromadzenia materiału dowodowego i sporządzania analiz geodezyjnych przy jednoczesnym prowadzeniu ok. 140 postępowań przez jednego referenta. Sprawy rozpatrywane są według kolejności wpływów. Ponadto podkreślił, że postępowania dotyczące decyzji wydanych na podstawie tzw. dekretu [...] są postępowaniami dotyczącymi decyzji wydanych sprzed kilkudziesięciu laty, gdzie stan prawny nieruchomości jest złożony, a ustalenia stron czasochłonne – tym samym nie jest możliwe dochowanie terminów wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 5 sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w dniu 21 sierpnia 2014 r., pełnomocnik skarżących oświadczył, że strona skarżąca nie otrzymała powyższej decyzji. Po okazaniu jej przez Sąd oraz zapoznaniu się z jej treścią pełnomocnik oświadczył, iż modyfikuje skargę w ten sposób, że wnosi o umorzenie postępowania sądowego, w pozostałym zakresie podtrzymuje skargę oraz wnosi o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik organu wniosła o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie, co ma znaczenie w niniejszej sprawie, należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności czy przewlekłości już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał w dniu [...] lipca 2014 r. sprawę z wniosku J. S. z dnia 21 sierpnia 2009 r. wydając decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. Wydanie przez Ministra ww. decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku J. S. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia jednak wymaga, że chociaż wydanie przez organ rozstrzygnięcia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc działanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 21 sierpnia 2009 r. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej sprawie zauważenia wymaga, że po podjęciu zawieszonego postępowania w dniu [...] czerwca 2013 r. oraz po uzyskaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. z [...] wypisu z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych obejmujących dawną nieruchomość hipoteczną – organ posiadał wiedzę co do stron postępowania oraz dysponował materiałem dowodowym umożliwiającym wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem, pomimo iż postępowanie w sprawie trwało już od sierpnia 2009 r., oraz pomimo że wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa w dniu 30 stycznia 2014 r. – Minister nie rozpoznał wniosku, czyniąc to dopiero po pięciu miesiącach od wniesienia przez skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w dniu [...] lipca 2014 r. Dlatego też, w tym zakresie Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z powyższych wzglęgów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku - na podstawie art. 200 P.p.s.a. ----------------------- 4