I SAB/Wa 151/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-19

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia akt sprawy dotyczących wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, mimo że skarżąca wykazywała swój interes prawny poprzez akt notarialny i dziedziczenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wezwał skarżącej do udziału w postępowaniu dekretowym, mimo że przedstawiła ona dokumenty (akt notarialny z poświadczoną kopią) wskazujące na jej potencjalny interes prawny jako spadkobierczyni F. B. Zaniechanie organu w udostępnieniu akt i nieustalenie interesu prawnego skarżącej stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie udostępnienia akt sprawy dotyczącej wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca powoływała się na akt notarialny z 1954 r., na mocy którego jej poprzednik prawny nabył prawa do nieruchomości, oraz na dziedziczenie po nim. Organ uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazała swojego interesu prawnego. WSA w pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie przedstawiła odpowiedniego dokumentu potwierdzającego jej legitymację. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że w aktach sprawy znajdował się również poświadczony przez Archiwum Państwowe akt notarialny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku L. K. w terminie siedmiu dni, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu i zasądził koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 151/17 w sprawie ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie akt sprawy 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 151/17; 2. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku L. K. z 3 lipca 2015 r. o umożliwienie wglądu do akt sprawy z wniosku z 16 lutego 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...] – Nr rej. hip. [...] – dz. [...] - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. K. (dalej: skarżąca) pismem z 15 września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 3 lipca 2015 r. o udostępnienie do wglądu akt sprawy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], hip. [...]. Nr rej. hip. [...]. Wniosek o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości pismem z dnia 14 lutego 1949 r. złożył A. W. Pismem z dnia 16 maja 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżąca wskazała w skardze, że jej poprzednik prawny – F. B. – zawarł w dniu [...] listopada 1954 r. umowę w formie aktu notarialnego, na podstawie której nabył od A. W. prawa do ww. nieruchomości. Skarżąca podniosła, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, a przede wszystkim nie wydał decyzji. Ponadto zaznaczyła, że organ prowadzi postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego z udziałem następców prawnych A. W., a nie z udziałem następców prawnych F. B. W związku z tym skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 1 miesiąca oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, dotyczącego ww. nieruchomości wynika, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Nie zachodzi więc możliwość ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 5 czerwca 2017 r. oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że motywem takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że skarżąca nie wykazała, że jest stroną postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego, przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca bowiem powoływała się na akt notarialny z [...] listopada 1954 r. zaś w aktach sprawy znajduje się tylko odpis z wypisu tego aktu notarialnego, który nie jest poświadczony za zgodność z oryginałem nie jest wiadome kiedy i przez kogo został złożony do akt . Wobec tego nie stanowi on dokumentu, nie ma żadnej mocy prawnej i nie może stanowić podstawy do oceny legitymacji skarżącej. Od powyższego wyroku L. K. wniosła skargę kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi na bezczynność ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wbrew stanowisku WSA w aktach sprawy znajduje się akt notarialny z [...] listopada 1954 r. poświadczony za zgodność z oryginałem przez Archiwum Państwowe [...], który organ administracji otrzymał 18 lutego 2011 r. Niezasadne zatem było oddalenie skargi przez WSA z uwagi na brak określonego dokumentu w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 179 a p.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Dokonując kontroli skargi kasacyjnej wniesionej przez L. K. od wyroku z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1405/16 w ramach przytoczonego wyżej przepisu Sąd uznał, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Zostało bowiem przez Sąd przeoczone, że aktach sprawy oprócz niepoświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu z wypisu aktu notarialnego z [...] listopada 1954 r. Rep. nr [...], który nie może stanowić dokumentu urzędowego, znajduje się również kopia tego aktu poświadczona za zgodność z oryginałem przez Archiwum Państwowe [...]. Zasadny jest więc zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu należało uchylić wyrok z 5 czerwca 2017 r. W konsekwencji ponownie rozpoznając skargę L. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o umożliwienie wglądu do akt sprawy Sąd zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...] wszczęte wnioskiem złożonym przez A. W. z dnia 14 lutego 1949 r. W postępowaniu udział biorą jako strony spadkobiercy A. W. W aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia aktu notarialnego z [...] listopada 1954 r. Rep. nr [...] z treści, którego wynika, że A. W. wszystkie prawa do odszkodowania z tytułu działki nr [...] położonej w [...] przy [...] na [...], wynikające z przepisów artykułów 7, 8, 9 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przekazał na rzecz F. B. (§ 2) za cenę 15000 zł ( § 3). Skarżąca L. K. swoją legitymację do bycia stroną postępowania dekretowego wywodzi ze spadkobrania po F. B. - stronie powołanej umowy przelewu praw. Organ nie wezwał jej do udziału w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego uznając, że zgodnie z treścią aktu notarialnego z [...].11.1954 r, F. B. nabył tylko prawo do odszkodowania za nieruchomość objętą wnioskiem dekretowym. Nie przesądzając legitymacji L. K. w sprawie wszczętej wnioskiem A. W. z 14 lutego 1949 r. Sąd stwierdza, że nie jest możliwe, na obecnym etapie postępowania dekretowego uznać w sposób nie budzący wątpliwości, że spadkobiercy F. B. nie mają interesu prawnego w postępowaniu dekretowym o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Z niepoświadczonej kserokopii odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z 31 stycznia 1983 r. sygn. akt I NS 1014/82, znajdującego się w aktach sprawy wynika, że F. B. zmarł [...] listopada 1981 r., a skarżąca L. K. jako córka zmarłego jest jednym ze spadkobierców. Swoje prawa do nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem dekretowym wywodzi z aktu notarialnego z [...] listopada 1954 r. jako spadkobierczyni po stronie tego aktu F. B. Wprawdzie w akcie tym dosłownie wpisano, że dotyczy on przelewu wszelkich praw do odszkodowania za nieruchomość to istotne są intencje stron umowy a to właśnie te intencje, zgodnie z art. 65 § 2 kodeksu cywilnego, należy badać ustalając treść umowy. Przepis ten stanowi o pierwszeństwie zamiaru i celu stron przed dosłownym brzmieniem umowy. W dacie zawarcia tej umowy nie był jeszcze rozpatrzony wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. przez A. W. co zostało w umowie zaznaczone. Również w umowie zapisano, że przelew dotyczy wszystkich praw do odszkodowania wynikających z art. 7, art. 8 i art. 9 dekretu. Ustalenie więc interesu prawnego skarżącej jak i pozostałych spadkobierców F. B. wymaga podjęcia czynności w postępowaniu. Organ nie może dokonywać tych ustaleń poza formami postępowania administracyjnego i bez udziału jednostki powołującej się na własny interes prawny. W tej sytuacji organ obowiązany jest prowadzić postępowanie z udziałem spadkobierców F. B. w tym z udziałem skarżącej L. K. i w toku tego postępowania ustalić czy mają oni interes prawny czy też nie co znajdzie odzwierciedlenie w orzeczeniu kończącym postępowanie dekretowe. Ponieważ L. K. powinna być dopuszczona do udziału w tym postępowaniu celem umożliwienia jej wykazania interesu prawnego do bycia stroną tego postępowania to także jest legitymowana do wniesienia skargi na bezczynność Prezydenta [...]. Pismem z 3 lipca 2015 r. skarżąca zwróciła się do organu o udostępnienie jej akt sprawy do wglądu. Organ nie uznaje skarżącej za stronę postępowania i wobec tego wniosek o udostępnienie jej akt pozostaje bez uwzględnienia. Z powodów wyżej wskazanych w niniejszym uzasadnieniu na obecnym etapie postępowania skarżąca powinna być dopuszczona do udziału w sprawie celem umożliwienia jej wykazania interesu prawnego. Tym samym organ winien udostępnić jej akta sprawy do wglądu. Odmienne zachowanie organu wskazuje na to, że pozostaje on bezczynny co uzasadnia wyznaczenie terminu. Wobec tego organ winien udostępnić akta skarżącej w terminie określonym w pkt 2 wyroku bądź też w tym terminie wydać postanowienie o jakim stanowi art. 74§ 2 kpa. Ponad dwuletnia bezczynność organu w tym zakresie uzasadnia ocenę, że bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 179 a, 149 § 1 i § 1a, art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło