I SAB/Wa 152/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych; 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 29 lipca 2015 r.; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. A. G., reprezentowana przez radcę prawnego K. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. o ponowne rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1971 r., nr [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, stwierdzenie, iż bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowy grzywny w wysokości według uznania Sądu oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości według uznania Sądu. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, wskazując na wielką liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków oraz złożoność toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy. W dniu [...] maja 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. Na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż podtrzymuje skargę z wyjątkiem zobowiązania organu do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra decyzji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. o ponowne sprawy i wydanie decyzji powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. (pkt 3 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek z dnia 29 lipca 2015 r. o ponowne rozpoznania sprawy wpłynął do Ministra w dniu 31 lipa 2015 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że jedyną czynnością jaką podjęto w sprawie (poza wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2016 r.), było zawiadomienie stron postępowania pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. o złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie organ poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Organ wskazał ponadto, że przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy to 30 listopada 2015 r. Następnie, pomimo wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, Minister nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzję w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. Minister wydał dopiero w dniu [...] maja 2016 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższy akt administracyjny organ wydał dopiero w konsekwencji wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi na bezczynność organu, co wynika z zestawienia daty ich wpływu (tj. wezwania – 22 grudnia 2015 r. i skargi – 27 stycznia 2016 r.). Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem po dniu 30 listopada 2015 r. nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostawał w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad pięć miesięcy nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, a w szczególności stopień naruszenia prawa powstały w związku z długotrwałą bezczynnością Ministra, Sąd uznał za zasadnie ukaranie organu grzywną o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. wysokość grzywny, Sąd uznał kwotę jednego tysiąca złotych. Sąd nie uznał za zasadne i celowe przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 in fine p.p.s.a. W ocenie Sądu wystarczającym środkiem dyscyplinująco-represyjnym wobec organu było wymierzenie grzywny w ww. wysokości. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 i 4 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 5 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).