I SAB/Wa 152/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu 21 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju do rozpoznania wniosku M. P. z [...] października 2019 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rozwoju dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o którym mowa w pkt 1, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz M. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] maja 2020 r. M. P. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju (dalej jako organ) w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wpłynął do organu [...] października 2019 r. i dotychczas nie został rozpoznany pomimo upływu ustawowego terminu. Skarżący nie został również poinformowany o przyczynach zwłoki, nie wskazano także przewidywanego terminu na zakończenie sprawy. Wniesiono o zakreślenie organowi miesięcznego terminu na rozpoznanie sprawy, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279, dalej jako dekret) cechują się znacznym stopniem skomplikowania i wymagają szczegółowej analizy materiału dowodowego, zaś zasada szybkości postępowania nie jest nadrzędna w stosunku do innych zasad postępowania administracyjnego. Zwrócono również uwagę, że trwający stan pandemii utrudnia ciągłość pracy w organie, co również wpływa na możliwość zakończenia postępowania w ustawowych terminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu (52 § 1 i 2 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał tok instancyjny, poprzez złożenie przy piśmie z [...] kwietnia 2020 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Uprawniało to do wystąpienia ze skargą na bezczynność do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W postępowaniu odwoławczym zakończenie postępowania powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy datowany na [...] października 2019 r. wpłynął do organu [...] października 2019 r. Przy piśmie z [...] kwietnia 2020 r. organ zwrócił się do stron postępowania o nadesłanie w terminie 7 dni oryginałów bądź uwierzytelnionych kopii postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po W. M. i ewentualnie jego następcach prawnych wraz z adresami wszystkich spadkobierców. Ponadto pismem z tego samego dnia wskazano przewidywany termin zakończenia sprawy – [...] lipca 2020r. Są to jedyne odnotowane czynności w sprawie Ustawowy termin na rozpatrzenie sprawy upływał z dniem [...] listopada 2019 r. Nie ulega wątpliwości, że organ nie zakończył postępowania w tym terminie. Zawiadomienie w trybie art. 36 kpa zostało skierowane do stron dopiero [...] kwietnia 2020 r. Prowadzi to do wniosku, że we wskazanym okresie organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu. Przepis art. 149 § 1a ppsa zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z uwagi na brzmienie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) jako okres bezczynności organu nie może zostać uznany okres między [...] marca 2020 r. a [...] maja 2020 r. Mając to na uwadze przekroczenie terminu nie było znaczne, ponadto sądowi z urzędu jest wiadomym, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu cechują się znacznym stopniem skomplikowania i rozbudowanym stanem faktycznym, co może częściowo tłumaczyć niedotrzymanie terminu ustawowego. Z tych przyczyn w ocenie Sądu nie można przyjąć, aby zachowanie organu rażąco naruszało prawo. W ocenie Sądu termin 2 miesięczny na wydanie decyzji, który został określony w pkt 1 wyroku jest wystarczający do zakończenia postępowania i wydania decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach w pkt 3 sentencji orzeczono stosownie do art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Na koszty sądowe składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika w kwocie 480 zł.