I SAB/Wa 1543/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 26 maja 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] - w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz B. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca B.G. pismem z 15 września 2016 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] nr hip. [...] . Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta do niezwłocznego rozpoznania sprawy, nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania skargi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz podjęcia środków niezbędnych do zapobieżenia występowaniu tego typu nagannych praktyk w przyszłości. Skarżąca wniosła także o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pierwotny wniosek o wypłatę odszkodowania został złożony 25 sierpnia 1949 r., ale nigdy nie został pozytywnie rozpoznany. Wyjaśniła, że Prezydent [...] wydał w dniu [...] lutego 2015 r decyzję, którą odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Na skutek wniesionego odwołania od tej decyzji Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] r. uchylił decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżąca zaznaczyła, że pomimo upływu wskazanego przez organ terminu, w którym sprawa miała być załatwiona, decyzja do dnia dzisiejszego nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. Nr [...] została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie ww. nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ dodał, że w celu ustalenia powyższego, zgodnie z zaleceniami Wojewody [...], pismem z 24 października 2016r. wystąpił do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy P. Zaznaczył, że pismem z 14 września 2016r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz.718 t.j.) powoływanej dalej jako ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ppsa. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) ppsa, tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Bezsporne jest, że Prezydent do dnia wyrokowania nie rozpoznał sprawy. Wniosek o odszkodowanie złożony przez B.G. w dniu 29 maja 2012 r. (data wpływu do organu) nadal pozostaje nie rozpoznany. Decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...] , którą organ odmówił przyznania skarżącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, została uchylona decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. nr [...] , a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zwrot akt nastąpił w dniu 12 maja 2015 r. (data stempla organu I instancji). Od tego też dnia rozpoczął bieg termin na ponowne załatwienie sprawy przez Prezydenta [...]. Z akt sprawy wynika, że dopiero po wystąpieniu przez skarżącą w dniu 22 czerwca 2015 r. do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, Prezydent zwrócił się pismami z 14 lipca 2015 r. do Archiwum Urzędu [...], [...] w W. oraz pełnomocnika skarżącej o nadesłanie niezbędnych dokumentów. W dniu 22 lipca 2015 r. wpłynęła dokumentacja dotycząca przedmiotowej nieruchomości. Dopiero po upływie ponad 7 miesięcy od nadesłania dokumentów organ pismami z 9 marca 2016 r. zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego oraz poinformował pełnomocnika skarżącej o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2016 r. Termin ten jednak nie został dochowany. Przez kolejne trzy miesiące od sporządzenia opinii geodezyjnej organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero pismami z 13 i 14 września 2016 r. Prezydent zwrócił się do Zakładu [...] oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu [...] o nadesłanie informacji dotyczących pozbawienia właściciela faktycznej możliwości władania nieruchomością. Po wniesieniu skargi pismem z 24 października 2016 r. Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy P. –o udzielenie informacji, kto do 1958 r. zamieszkiwał w budynku przy ul. [...] . Z przyczyn powyżej wskazanych nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ w okresach: od lipca 2015 r. do marca 2016 r., od marca 2016 r. do czerwca 2016 r., oraz od czerwca 2016 r. do września 2016 r. nie podejmował czynności w sprawie. Natomiast podejmowane czynności przez organ były w wielu przypadkach następstwem pism skarżącej o przyspieszenie rozpoznania sprawy, czy też skutkiem wniesienia zażalenia i złożenia skargi. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że stopień naruszenia prawa powstały w związku z brakiem działań organu w wyżej podanych okresach czasu oraz długość prowadzonego postępowania uzasadniają przyjęcie, że bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco naruszył przepisy art. 8, 12, 35 § 3, 36 kpa. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 3) oraz § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.