I SAB/Wa 1564/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku T. M. z dnia [...]maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz T. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. M. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]". W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że wielokrotnie był monitowany w sprawie załatwienia złożonego wniosku o odszkodowanie. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w wyznaczonym przez Wojewodę [...] terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. mająca mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej ugn), odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. Nr [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez T. M. wniosek z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, nie został przez organ ostatecznie rozpoznany. W czasie prowadzonego postępowania jedyną czynnością podjętą w sprawie przez organ było poinformowanie pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 25 października 2016 r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania w sprawie do dnia 28 lutego 2017 r. Takie prowadzenie postępowania administracyjnego - zdaniem sądu- wskazuje, że wystąpiły przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając taki termin załatwienia sprawy (a więc wydania decyzji administracyjnej) Sąd miał na względzie to, że w sprawie - w sytuacji potwierdzenia spełnienia materialnoprawnych przesłanek uzyskania odszkodowania, określonych art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) - zakończenie postępowania uwarunkowane będzie uprzednim przeprowadzeniem dowodu z wyceny nieruchomości, a więc sporządzeniem stosownego operatu szacunkowego, do którego strony mogą zgłaszać zastrzeżenia. Z tego względu terminem, w jakim możliwe jest realne jego zakończenie bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin czterech miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem, uznając go w realiach niniejszej sprawy za realny. Przystępując do oceny charakteru bezczynności organu należy uznać, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., a więc rażąco narusza prawo. Do chwili obecnej Prezydent W. nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, ani aktu przerywającego bieg terminów określonych w kodeksie. Do dnia złożenia skargi (a więc przez blisko rok) organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Zaś po jej wniesieniu swoją aktywność ograniczył do wystąpienia do pełnomocnika skarżącej z pismem 25 października 2016 r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania w sprawie do dnia 28 lutego 2017 r. Taki sposób procedowania sprawy, pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i 12 k.p.a. Nie bez znaczenia także dla oceny charakteru zwłoki, jest lekceważące podejście przez organ do wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania sądowi skargi w terminie 30 dni od jej wniesienia. Ta bowiem przekazana została do Sądu dopiero po ponad 7 miesiącach od jej wpływu do organu. Przyczyny zaś tego stanu rzeczy nie zostały w ogóle wyjaśnione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Zdaniem sądu, brak jest natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do wymierzenia na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, w określonej przez Sąd wysokości. Sankcje te są bowiem dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które w ocenie Sądu powinny być stosowanym w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez ich zastosowanie (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu w powyższym zakresie skarga podlegać musiała oddaleniu ( pkt 3 wyroku) . Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono zaś na podstawie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.