I SAB/Wa 157/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-16
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Dorota Apostolidis, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy, stwierdzając bezczynność organu. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na złożoność sprawy i podejmowane przez organ czynności wyjaśniające.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Wskazali, że organ od 3 miesięcy nie podejmuje żadnych czynności. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że podjęto szereg czynności i konieczne jest ustalenie, czy dawni właściciele nie zbyli praw do nieruchomości. Sąd uznał skargę za uzasadnioną w zakresie stwierdzenia bezczynności, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Izabela Ostrowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. D., K. N., P. N. i Z. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...]w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. D., K. N., P. N. i Z. N. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. D., Z. N., K. N., P. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W., stanowiącą działki [...] i [...] z dawnej księgi HIP [...].
W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że wnioskiem z dnia [...] r. wystąpili o odszkodowanie za ww. nieruchomość. Wskazali, że w postępowaniu biorą udział wszyscy uprawnieni w sprawie. Stwierdzili również, że w toku postępowania organ dokonał ustaleń co do lokalizacji nieruchomości na podstawie decyzji geodezyjnej sporządzonej na zlecenie tego organu, jak również wystąpił o akta własnościowe nieruchomości. Podnieśli, że w okresie ostatnich 3 miesięcy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a także, że nie wyznaczył terminu, w którym postępowanie zostanie zakończone co narusza art. 35 i 36 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Organ wskazał, że do zakończenia przedmiotowego postępowania konieczne jest ustalenie czy dawni właściciele nie zbyli praw do przedmiotowej nieruchomości. Ostatecznie organ podniósł, iż w dniu [...] r. skarżący złożyli zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, które to zażalenie nie zostało rozpoznane. Jednocześnie wskazał, że skarżący pismem z dnia [...] r. zostali poinformowani o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi A. D., Z. N., K. N., P. N. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu ich wniosku złożonego w dniu [...] r. o odszkodowanie za nieruchomość gruntową położoną w W., stanowiącą plac nr [...] i [...] z dawnej księgi HIP [...] i własność poprzednika prawnego skarżących, tj. H. S. w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powyższa nieruchomość leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący wyczerpali środek zaskarżania w postaci złożenia zażalenia na bezczynność Prezydenta W. skierowanego do Wojewody [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że zażalenie zostało rozpoznane w dniu [...] r. postanowieniem Wojewody [...] nr [...].
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Nie jest kwestionowanym w sprawie, że wniosek skarżących inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość warszawską, wpłynął do organu w dniu [...] r.
Od tej więc daty rozpoczął swój bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. i dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych spawy wynika, że w dniu [...] r. organ zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej urzędu (Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy P.) o przesłanie akt własnościowych oraz akt lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy P. o przesłanie kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów. W dniu [...] r. wpłynęła odpowiedź z Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy P. Pismem z dnia [...] r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy P. przekazało akta własnościowe [...] ozn. Nr arch. [...] wraz z decyzją o nieodpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Z akt sprawy wynika, że dopiero w dniu [...] r. została wykonana opinia geodezyjna dotycząca przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżących złożył do organu uwierzytelnione notarialnie odpisy dokumentów z księgi hipotecznej "[...]". W dniu [...] r. organ ponownie wystąpił do ww. jednostek organizacyjnych urzędu. Odpowiedzi na powyższe wystąpienia wpłynęły odpowiednio [...] r. oraz [...] r. Następnie w dniu [...] r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia z księgi hipotecznej "[...]" dz. [...] nr rej. Hip. [...], a także do Wydziału Architektury i Budownictwa o wskazanie kiedy został wybudowany budynek o adresie [...], do Archiwum Państwowego materiały dot. zagospodarowania terenu przedmiotowej nieruchomości oraz przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta W. Jednocześnie w tym samym dniu organ wystosował pismo do pełnomocnika skarżących informując o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozpatrzenia sprawy, tj. [...] r. Odpowiedź z Wydziału Architektury i Budownictwa wpłynęła do organu w dniu [...] r.
Powyższe działanie organu wskazuje, że choć bezczynność miała miejsce nie można uznać, iż nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Należy mieć na uwadze, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z gruntem [...], a zatem sprawą, która cechuje się znacznym stopniem trudności i skomplikowania. Niemożność ustalenia ostatecznych rzeczywistych granic nieruchomości hipotecznej na obecnie funkcjonujących działkach, jak w niniejszej sprawie, powoduje, że czas oczekiwania na poszczególne dokumenty się wydłuża. Tym samym bezczynność organu nie wypełnia przesłanek rażącego naruszenia prawa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło