I SAB/Wa 1577/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B.L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. B.L. pismem z dnia pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. B.L. złożyła do Prezydenta [...] wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]. B.L. złożyła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta w terminie sprawy o przyznanie odszkodowania, na skutek czego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione oraz zobowiązał Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie do dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia z aktami sprawy. Prezydent otrzymał postanowienie w dniu 3 kwietnia 2015 r. W skardze na bezczynność skarżąca wskazała, że postępowanie, które toczy się przed Prezydentem [...] ciągnie się od wielu lat i pomimo terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] nie zostało dotychczas zakończone decyzją. Wniosła o wyznaczenie ostatecznego terminu zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że konieczne jest ustalenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikającego z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strona została poinformowana o tym, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie odszkodowania wpłynął do Prezydenta w dniu 28 sierpnia 2014 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu wniosku organ pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował skarżącą, że z uwagi na duża ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie o odszkodowanie w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. oraz wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 30 lipca 2015 r. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. uznał zażalenie na niezałatwienie w sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy, w ciągu dwóch miesięcy od dania otrzymania postanowienia. Prezydent otrzymał postanowienie w dniu 3 kwietnia 2015 r. Następnie w dniu 16 lutego 2016 r. sporządzono opinię geodezyjną dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Kolejną czynność w sprawie organ podjął dopiero w dniu 25 października 2016 r. kiedy ponownie poinformował skarżącą o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższą czynność organ podjął dopiero w konsekwencji wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty podjęcia czynności oraz daty wpływu skargi - tj. 25 sierpnia 2015 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Zaznaczenia wymaga, że jedynymi czynnościami podejmowanymi przez organ od ponad roku było informowanie skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Organ nie podejmował w tym czasie żadnych czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy. Brak podejmowana działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy przez tak długi okres czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku.