I SAB/Wa 158/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. G. i M. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] hip. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. G. i M. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do tutejszego sądu skardze A. G. i M. S. zaskarżyły bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], hip nr [...]. Skarżące wniosły o wyznaczenie organowi maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek z [...] września 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], hip nr [...], w tym rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie postępowania zawieszonego na mocy postanowienia Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r., Nr [...], przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazały, że pismem z [...] kwietnia 2017 r. złożyły do akt sprawy dokumenty potwierdzające nabycie spadku po J. P., A. P., E. G. oraz M. P. i wniosły o podjęcie zawieszonego postępowania. Jednakże, do dnia dzisiejszego Prezydent [...] nie podjął zawieszonego postępowania pomimo wezwań skarżących do jego podjęcia z [...] czerwca 2017 r. i [...] lipca 2018 r., a także pomimo postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2018 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie postępowania i wydania rozstrzygnięcia w formie prawem przewidzianej do [...] października 2018 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z uwagi na wynikający z przepisów kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Wskazał również, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane, między innymi, bardzo dużą ilością wpływającej do tutejszego Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować li tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.", sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w określonym w tym wyroku terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zebraną w sprawie dokumentację, powinien ocenić, czy załatwiając sprawę organ administracji podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej jako "k.p.a." Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał za zasadne zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W., przy ul. [...] hip. nr [...], w terminie wskazanym w pkt 1 sentencji wyroku. Z akt sprawy wynika bowiem, że do dnia orzekania organ nie rozpoznał wniosku skarżących z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania, i nadal pozostaje w zwłoce w kwestii zajęcia w formie prawem przewidzianej stanowiska co do ewentualnego podjęcia postępowania. Zatem, pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu załatwienia sprawy organ nie zakończył postępowania wpadkowego zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia, co stanowi o zasadności skargi A. G. i M. S. na bezczynność organu w tym przedmiocie. Wobec powyższego, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia powyższego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wyznaczony termin jest wystarczający do załatwienia wniosku skarżących o podjęcie postępowania. Jednocześnie skład orzekający zauważa, że w niniejszym postępowaniu nie przesądza o zasadności podjęcia zawieszonego postępowania, bądź zasadności odmowy jego podjęcia, a wskazuje jedynie na konieczność rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2017 r. w formie do tego przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Oceniając zaś przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżących o podjęcie zawieszonego postępowania wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2017 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia niniejszej wpadkowej sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Pismami z [...] czerwca 2017 r. i [...] lipca 2018 r. skarżące - w nawiązaniu do złożonego wcześniej wniosku z [...] kwietnia 2017 r. - ponowiły wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania i nadanie sprawie biegu. Z akt administracyjnych wynika, że po otrzymaniu wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie postępowania organ nie podjął czynności zmierzających do jego załatwienia. Czynności mających na celu rozpoznanie tego wniosku organ nie podjął również po otrzymaniu ponagleń z [...] czerwca 2017 r. i [...] lipca 2018 r., po wydaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2018 r. zobowiązującego do rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania i wydania rozstrzygnięcia w formie prawem przewidzianej do [...] października 2018 r., a także po złożeniu skargi do sądu. Opisane wyżej okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania, a ta w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na załatwienie ww. wniosku pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznych, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Poza tym, organ nie dopełnił także obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., bowiem nie poinformował stron postępowania o przyczynach zwłoki oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Wyjaśnić trzeba, że określona w art. 154 § 7 P.p.s.a. suma pieniężna ma charakter kompensacyjny. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę czy okoliczności danej sprawy wskazują potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na jej rozpoznanie. Skarżące nie uzasadniły złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Treść skargi nie pozwala na przyjęcie aby skarżące, na skutek nierozpoznania wniosku o podjęcie postępowania w terminie, poniosły krzywdę wymagającą zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).