I SAB/Wa 16/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-18

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można ponownie przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli prawo to zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a zwolnienie z kosztów wynika z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego nie może zostać uwzględniony, jeśli prawo to zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a zwolnienie z kosztów wynika z mocy ustawy. Nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które strona już uzyskała, ani prawa, którym dysponuje z mocy ustawy. Fakt nieudzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu radcy prawnemu nie zmienia tej oceny, gdyż przyznane prawo pomocy jest uprawnieniem, z którego strona może skorzystać lub nie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu jego skargi, dołączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a także poinformowano o zwolnieniu z kosztów sądowych z mocy ustawy. Pomimo przyznanego prawa pomocy, wnioskodawca nie udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu radcy prawnemu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. przyznano W.K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma skarżącego. W uzasadnieniu tego postanowienia poinformowano również skarżącego, że jest on, w myśl art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W oparciu o przyznane prawo pomocy, Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego r. pr. M. K. wykonującą zawód w spółce Kancelaria Radców Prawnych [...] s.c. z siedzibą w W. przy ul. [...], o czym poinformowała skarżącego pismem z dnia 16 czerwca 2009 r. (k. 87). Wyznaczonemu pełnomocnikowi W. K. do chwili obecnej nie udzielił stosownego pełnomocnictwa. Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K. Pismem z dnia 14 października 2009 r. W. K. wniósł na powyższe postanowienie osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, w której ponownie zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W uzupełnieniu braków formalnych powyższego wniosku, skarżący złożył go w dniu 12 listopada 2009 r. (data wpływu do Sądu) na urzędowym druku, wskazując, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ciąży na nim ponadto dług alimentacyjny. Zgodnie z oświadczeniem, jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] złotych. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z dnia 14 października 2009 r. (uzupełniony wnioskiem złożonym w dniu 12 listopada 2009 r. na urzędowym druku), nie może zostać uwzględniony. Zważyć bowiem należy, iż w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. prawo pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego zostało już skarżącemu przyznane. Z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest on zaś zwolniony z mocy ustawy, o czym był informowany pismem Sądu z dnia 28 stycznia 2009 r. (k.31-32). Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych Podkreślić przy tym należy, że przyznane w dniu 15 maja 2009 r. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, podobnie jak zwolnienie wynikające z ww. art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., rozciąga się na pełny tok postępowania od dnia jego przyznania. Obejmuje więc ono zarówno postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i ewentualne postępowanie odwoławcze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tym stanie rzeczy kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego nie może być uwzględniony, gdyż nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które skarżący już uzyskał w wyniku rozpatrzenia jego pierwotnego wniosku (w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika) jak również nie jest możliwe przyznanie prawa, którym dysponuje już on z mocy ustawy (w części odnoszącej się do zwolnienia z kosztów postępowania). Nie może zmienić tej oceny fakt, że w niniejszej sprawie skarżący nie udzielił stosownego pełnomocnictwa wyznaczonemu w ramach prawa pomocy radcy prawnemu. Przyznane bowiem skarżącemu prawo pomocy (które nie zostało przez Sąd cofnięte w trybie art. 249 p.p.s.a.) jest uprawnieniem, z którego może on skorzystać lub nie. Nie jest natomiast możliwe na gruncie przepisów ww. ustawy, wielokrotne przyznawanie stronie tożsamego co do zakresu prawa pomocy w sytuacji, gdy z uprzednio przyznanego prawa on nie korzysta lub ma zastrzeżenia do wyznaczonego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło