I SAB/Wa 16/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-18
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można ponownie przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli prawo to zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a zwolnienie z kosztów wynika z mocy ustawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego nie może zostać uwzględniony, jeśli prawo to zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a zwolnienie z kosztów wynika z mocy ustawy. Nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które strona już uzyskała, ani prawa, którym dysponuje z mocy ustawy. Fakt nieudzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu radcy prawnemu nie zmienia tej oceny, gdyż przyznane prawo pomocy jest uprawnieniem, z którego strona może skorzystać lub nie.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu jego skargi, dołączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a także poinformowano o zwolnieniu z kosztów sądowych z mocy ustawy. Pomimo przyznanego prawa pomocy, wnioskodawca nie udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu radcy prawnemu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. przyznano W.K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma skarżącego. W uzasadnieniu tego postanowienia poinformowano również skarżącego, że jest on, w myśl art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W oparciu o przyznane prawo pomocy, Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego r. pr. M. K. wykonującą zawód w spółce Kancelaria Radców Prawnych [...] s.c. z siedzibą w W. przy ul. [...], o czym poinformowała skarżącego pismem z dnia 16 czerwca 2009 r. (k. 87). Wyznaczonemu pełnomocnikowi W. K. do chwili obecnej nie udzielił stosownego pełnomocnictwa.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K.
Pismem z dnia 14 października 2009 r. W. K. wniósł na powyższe postanowienie osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, w której ponownie zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W uzupełnieniu braków formalnych powyższego wniosku, skarżący złożył go w dniu 12 listopada 2009 r. (data wpływu do Sądu) na urzędowym druku, wskazując, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ciąży na nim ponadto dług alimentacyjny. Zgodnie z oświadczeniem, jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] złotych. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje.
Wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z dnia 14 października 2009 r. (uzupełniony wnioskiem złożonym w dniu 12 listopada 2009 r. na urzędowym druku), nie może zostać uwzględniony.
Zważyć bowiem należy, iż w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. prawo pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego zostało już skarżącemu przyznane. Z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest on zaś zwolniony z mocy ustawy, o czym był informowany pismem Sądu z dnia 28 stycznia 2009 r. (k.31-32). Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych
Podkreślić przy tym należy, że przyznane w dniu 15 maja 2009 r. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, podobnie jak zwolnienie wynikające z ww. art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., rozciąga się na pełny tok postępowania od dnia jego przyznania. Obejmuje więc ono zarówno postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i ewentualne postępowanie odwoławcze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tym stanie rzeczy kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego nie może być uwzględniony, gdyż nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które skarżący już uzyskał w wyniku rozpatrzenia jego pierwotnego wniosku (w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika) jak również nie jest możliwe przyznanie prawa, którym dysponuje już on z mocy ustawy (w części odnoszącej się do zwolnienia z kosztów postępowania). Nie może zmienić tej oceny fakt, że w niniejszej sprawie skarżący nie udzielił stosownego pełnomocnictwa wyznaczonemu w ramach prawa pomocy radcy prawnemu. Przyznane bowiem skarżącemu prawo pomocy (które nie zostało przez Sąd cofnięte w trybie art. 249 p.p.s.a.) jest uprawnieniem, z którego może on skorzystać lub nie. Nie jest natomiast możliwe na gruncie przepisów ww. ustawy, wielokrotne przyznawanie stronie tożsamego co do zakresu prawa pomocy w sytuacji, gdy z uprzednio przyznanego prawa on nie korzysta lub ma zastrzeżenia do wyznaczonego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło