I SAB/Wa 1602/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętej księgą hipoteczną Hip. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz I. T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2016 r. I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze podniesiono, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie I. T. na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia (który upłynął w dniu 17 września 2016 r.). W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością wystąpiono w dniu 16 listopada 2016 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] oraz Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum o przesłanie niezbędnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w określonym terminie. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do Prezydenta w dniu [...] grudnia 2015 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Prezydent zwrócił się do Urzędu Miasta [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych nieruchomości, które otrzymał w dniu [...] lutego 2016 r. Następnie, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., wystąpił do Archiwum Państwowego o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r. sygn. [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym tego terenu oraz o ewentualne inne dane dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Powyższe informacje organ otrzymał w dniu [...] kwietnia 2016 r. Ponadto, pismem z dnia [...] kwietnia organ poinformował stronę o przyczynach opóźnienia w rozpoznaniu sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia – planowanym na dzień [...] lipca 2016 r. Sąd zauważa, że działanie Prezydenta niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Jednakże, zdaniem składu orzekającego, choć doszło do naruszenia terminów przewidzianych w k.p.a., to bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako swoista "zła wola" organu, a więc celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Sądowi z urzędu znana jest ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta W. o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Okoliczności te oczywiście nie zwalniają organu od obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy ocenie charakteru naruszenia prawa przez organ. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).