I SAB/Wa 1606/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska(spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o. o. w B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń administracyjnych 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku [...] Spółki z o.o. w B. z dnia [...] lipca 2016 r. o stwierdzenie nieważności : – orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1954 r., nr [...], – decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...], – orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1956 r., nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Spółki z o. o. w B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dom Inwestycyjny [...] Spółka z o. o. w [...] pismem z dnia [...] października 2016 r. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności : - orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1954 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]; - decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1954 r., nr [...], uchylającej ww. orzeczenie administracyjne z dnia [...] lipca 1954 r., w części dotyczącej przejęcia budynków na własność Skarbu Państwa i pozostawiające w mocy odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości; - orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady narodowej w [...] z dnia [...] marca 1956 r., nr [...] stwierdzającego, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie nieruchomości, przy ul. [...] nr hip. [...] przeszły na własność Skarbu Państwa. Skarżąca spółka wniosła o zobowiązanie organu do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej merytorycznie rozpoznającej wniosek z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że w dniu [...] grudnia 2013 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń. Podniosła, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zostało poinformowane o zbyciu roszczeń do przedmiotowej nieruchomości na rzecz Domu Inwestycyjnego [...] Sp. z o. o. w [...]. Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z dnia [...] września 2016 r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Zaznaczyła, że pomimo upływu kilku lat od złożenia wniosku do dnia dzisiejszego nie został on rozpatrzony. Dodała, że organ prowadzący postępowanie nie poinformował o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również nie wskazał przewidywanego terminu zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek skarżącej spółki o stwierdzenie nieważności wskazanych powyżej orzeczeń wpłynął do organu w dniu 15 lipca 2016 r., a nie jak podnosi w treści skargi pełnomocnik Spółki w dniu 20 grudnia 2013 r. Wyjaśnił, że postępowanie wywołane wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], którym organ odmówił wszczęcia postępowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem SKO w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Od powyższego postanowienia pełnomocnik nie wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ wskazał, że pełnomocnik Spółki dopiero w dniu 15 lipca 2016 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji tożsamy z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. Wyjaśnił, że pismem z [...] września 2016 r. oraz z [...] października 2016 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, jednak do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę akta nie wpłynęły do organu. Powyższe uniemożliwiło zatem podjęcie czynności w sprawie. Organ zaznaczył, że dopiero po przekazaniu akt możliwe będzie wszczęcie postępowania i podjęcie innych czynności zmierzających do jego zakończenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżąca spółka zmodyfikowała swój wniosek oświadczając, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dotyczy nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. o stwierdzenie nieważności wskazanych w nim orzeczeń, a nie jak wskazała w skardze wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ppsa. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez zmobilizowanie organu do wydania aktu. Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) P.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do dnia wyrokowania nie rozpoznało sprawy. Z przyczyn powyżej wskazanych nie ulega wątpliwości, że postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej spółki należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Przedmiotem postępowania jest wniosek z dnia [...] lipca 2016 r., o stwierdzenie nieważności wskazanych w nim orzeczeń. Pismem z [...] września 2016 r. oraz z [...] października 2016 r. Kolegium zwróciło się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Akta wpłynęły do organu w dniu 24 listopada 2016 r. Zauważyć należy, że przekroczenie terminu przez organ na datę orzekania było ośmiomiesięczne, a więc nie było przekroczeniem znacznym, tym bardziej, że niespełna 3 miesiące po złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, skarżąca spółka wniosła skargę na bezczynność Kolegium. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.