I SAB/Wa 1607/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-15

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uwzględnił skargę na bezczynność, zobowiązując Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia w terminie trzech miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na znaczny okres zwłoki w załatwieniu sprawy i brak informowania stron o przyczynach opóźnienia.
Stan faktyczny
Dom [...] Sp. z o.o. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1954 r. Skarżąca wskazała, że organ nie rozpoznał wniosku, nie poinformował o przyczynach opóźnienia ani o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Kolegium wniosło o oddalenie skargi, tłumacząc zwłokę dużą liczbą spraw i brakiem akt od Prezydenta W.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Domu [...] Sp. z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Domu [...] Sp. z o.o. w B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium [...] w W. z dnia [...] lipca 1954 r. nr [...] oraz decyzji Prezydium [...] w W. z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Domu [...] Sp. z o.o. w B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2016 r. Dom [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. (data wpływu do organu w dniu [...] grudnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium [...] w W. z dnia [...] lipca 1954 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] oraz decyzji Prezydium [...] w W. z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...] uchylającej ww. orzeczenie z dnia [...] lipca 1954 r. w części dotyczącej przejęcia budynków na własność Skarbu Państwa położonych na gruncie nieruchomości przy ul. [...] i pozostawiającą w mocy odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Kolegium pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie rozpoznało wniosku. Organ nie poinformował wnioskodawców o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, jak również nie wskazał przewidywanego terminu załatwienia postępowania. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Kolegium do zakończenia prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej, merytorycznie rozpoznającej wniosek z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ wskazał na bardzo dużą ilość spraw wpływających do Kolegium i konieczność załatwiania ich zgodnie z kolejnością wpływu. Kolegium zaznaczyło, że Prezydent W. nie nadesłał żądanych przez nie akt nieruchomości. Brak tych akt uniemożliwia Kolegium podjęcie jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku [...] grudnia 2013 r. w terminie wskazanym w sentencji wyroku. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie rozpoznał ww. wniosku i nadal pozostaje w zwłoce. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy. Oceniając zaś przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek [...] Towarzystwa [...] i spółka o stwierdzenie nieważności orzeczeń wpłynął do Kolegium w dniu [...] grudnia 2013 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia niniejszej sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Kolegium dopiero pismem z dnia [...] marca 2016 r., a więc po ponad dwuletniej bezczynności, zwróciło się do Prezydenta W. o nadesłanie akt sprawy oraz informację na temat stanu władania nieruchomością, poprzez wskazanie wszystkich właścicieli i użytkowników wieczystych. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącej poinformował organ, że na mocy umowy sprzedaży aktywów [...] Towarzystwo [...] i S-ka spółka jawna w likwidacji z siedzibą w W. zbyła na rzecz skarżącej roszczenia do nieruchomości przy ul. [...]. Następnie pismem z dnia [...] września 2016 r. skarżąca skierowała do organu wezwanie do usunięcia prawa. Pismem z dnia [...] września 2016 r. Kolegium ponownie wezwało Prezydenta W. o nadesłanie akt oraz udzielenie informacji. Akta własnościowe wpłynęły do Kolegium w dniu [...] listopada 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie poinformował stron o przyczynach niezałatwienia sprawy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło